مجله اینترنتی هفت سنگ، نینا جمشیدنژاد: موسیقی هیپهاپ همواره توسط جمعیت آفریقایی ـ آمریکایی (سیاهان) اجرا شدهاست. باید دید سفیدپوستانی مانند Vanilla Ice، Beastie Boys یا امینم (Eminem) که وارد فرهنگ رپ و هیپهاپ شدهاند، از چه راههایی استفاده کردهاند تا کارشان پذیرفته و مورد قبول واقع شود.
با وجود جهانی شدن فرهنگ رپ و هیپهاپ، هنوز بسیاری رپ سیاهان را رپ "واقعی" میدانند؛ فریاد اعتراض سیاهان در برابر نژادپرستی و قدرتطلبی سفیدان.
بسیاری از سفیدپوستانی که وارد این عرصه شدهاند، برای پذیرفتهشدن در فرهنگ مظلوم سیاهان، از حربههای مختلفی استفاده کردهاند. مثلا داستان قدیمی بزرگ شدن در فقر و بدبختی و با روی پای خود ایستادن و با تلاش بیوقفه به موقعیت کنونی رسیدن (که دربارهی اکثر هنرمندان سیاه صدق میکند) را دربارهی خود منتشر کردهاند؛ بهعنوان مثال، Vanilla Ice در سال 1990 داستان مشابهی را به عنوان زندگینامهاش در جراید منتشر ساخت. Vanilla Ice از مخاطب میخواست سفیدی وی را نادیده بگیرد ، که او هم از لحاظ اجتماعی سیاهپوستی است که باید همچون سایر سیاهان با مشکلات بسیار در اجتماع اطرافش دست و پنجه نرم کند. Vanilla نتوانست از این راه به موفقیت برسد، چرا که دروغ بودن داستانش بهزودی لو رفت؛ رپ سیاهان ریشه در صداقت و خود بودن دارد و Vanilla با زیر پا گذاشتن این اصل، اعتبار خود ـ و سایر سفیدان این عرصه ـ را زیر سوال برد. از این گذشته، تلاش بیش از اندازهی Vanilla برای شباهت با سیاهان کار او را به تقلیدی محض از آثار هنرمندان سیاهپوست تبدیل کرد.
در واقع میتوان حضور سفیدان در عرصهی رپ و هیپهاپ را به سه دورهی مجزا تقسیم کرد:
- دوران پیش از Vanilla Ice
- دوران Vanilla Ice (تقلید از سیاهان)
- دوران امینم (پذیرفتن سفیدپوستی خود به عنوان نکتهای منفی و اقرار به برتری سیاهان در این زمینه)
امینم بر خلاف Vanilla Ice، از سفیدپوستی خود نیز به عنوان دلیل جدیدی برای مبارزه استفاده میکند. و به همین روش بود که وی توانست حضور خود را به عنوان یک رپخوان سفیدپوست به عموم بقبولاند و راه را برای ورود سایر سفیدان به این عرصه نیز بگشاید.
البته در دوران امینم هم هستند افرادی همچون ایمانی پری (Imani Perry) که موسیقی رپ را معلق به سیاهان میدانند. پری معتقد است خصوصیات اساسی موسیقی، کلام و اجرای رپ آن را خواه ناخواه به فرهنگ سیاهان آمریکا پیوستهاست.
□
در سالهای 1980 (دوران پیش از Vanilla Ice) نیز سفیدانی بودند که در عرصهی رپ فعالیت میکردند، بدون اینکه به تقلید از رپ سیاهان بپردازند. البته بیشتر موسیقی موفق و تجاری دوران را سیاهان تولید میکردند اما هنرمندان سفیدی ـ مانند Beastie Boys ـ هم وجود داشتند که کارشان پذیرفتهشده بود؛ حتی در میان رپخوانهای سیاه؛ بسیاری از گروههای رپ سیاهان با همکاری Beastie Boys به اجرای برنامه پرداختند و...
Beastie Boys هرگز به اقلیت بودن خود در میان گروههای بیشمار رپ سیاه اشاره و توجهی نداشتند. انگار که خود متوجه این موضوع نبودند! سفیدی Beastie Boys گویا نه به چشم خودشان میآمد و نه به چشم مخاطب سیاه.
□
Vanilla Ice در سال 1990 کار خود را آغاز کرد. بر خلاف Beastie Boys، Vanilla در تلاش برای توجیه سفید بودن خود زندگینامهی مذکور را منتشر ساخت و با لو رفتن کذب بودن آن، به سادگی خود را از اعتبار انداخت و عموم را به سایر گروههای سفید رپ نیز بدبین کرد؛ ادعاهایی مطرح شد از اینکه عمل بیشرمانهی Vanilla Ice تنها تکرار تاریخ بوده: "برگ جدیدی از تکرار رویای آمریکایی؛ سفید خوشقیافهای که با قاپیدن سبک و صدای سیاهان و حتی نام آنها (Vanilla Ice با تقلید از اسامی سیاهان: Ice-T ، Ice Cube ، Just Ice و...) جایزه را زیر بغل میزند و صحنه را ترک میکند."
بعد از Vanilla، ورود سفیدان به عرصهی هیپهاپ و رپ مشکلتر شد و سفیدان برای ورود به این موسیقی از راههای گوناگون وارد شدند. مثلا گروه The Young Black Teenagers (نوجوانان سیاه) حتی در اسمی که برای گروه خود انتخاب کردهبودند، سفیدی خود را انکار کردند و ادعا داشتند که عشق به هیپهاپ آنها را سیاه کردهاست!
□
دوران Vanilla سفیدان را از فرهنگ هیپهاپ جدا کرد. و بالاخره این امینم بود که به یاری رپ خوانهای سفید شتافت!
امینم سفید بودن خود را میپذیرد و آن را مانعی برای موفق شدن خود در عرصهی موسیقی رپ میداند. وی همچنین برتریهایی که در جامعه برای سفیدپوستان وجود دارد را منکر نمیشود و میگوید که اگر او هم سفید بود هیچ از این وضع خوشش نمیآمد. امینم به در اقلیت بودن خود ـ به علت سفیدپوست بودنش ـ در عرصهی موسیقی واقف است و در اشعارش نیز از مخاطب میخواهد به چیزی فراتر از رنگ پوست وی توجه کنند.
داستان زندگی امینم چندان متفاوت از داستان پر سوز و گداز Vanilla نیست. تنها تفاوت در این است که داستان امینم واقعی است و امینم ضمن بیان داستان زندگیاش بر سفید بودن خود نیز تاکید میکند تا نشان دهد قصدش تقلید از پخوانهای سیاه نیست. وی حتی در تعدادی از اشعارش به انتقاد از Vanilla Ice میپردازد.
هر چه بود ـ امینم با بیان مبارزهاش به عنوان رپخوانی سفیدپوست در دنیای سیاه هیپهاپ ـ توانست اعتبار از دسترفتهی رپخوانهای سفید را بدانها باز گرداند.
ترجمه با تلخیص: نینا جمشیدنژاد
منبع:
Hess, Mickey, “Hip-Hop Realness and the White Performer”