گفتگو با مدیران سرویسوبلاگ بلاگاسکای
گفتگو: محمد مهدی مولایی، عطا خلیقی
صفحه اول:
- تاریخچه بلاگاسکای
- بلاگاسکای و جنجالهای اولیه،
- بلاگاسکای و اهداف اولیه
- مشکلات حقوقی ایرانیها در وب
صفحه دوم:
- پایان دوران «خوش بودن»: بلاگاسکای جدید
- گسترش تیم مدیریت بلاگاسکای
- برنامههای رسانهای بلاگاسکای
صفحه سوم:
- قوانین و مقررات جدید بلاگاسکای
- ویژگیهای کاربر ایرانی
- وضعیت فعلی بلاگاسکای
قوانین و مقررات جدید بلاگاسکای
عطا - در مورد قوانین و مقررات جدید بلاگاسکای هم کمی توضیح دهید. این قوانین به نظر خیلی سفت و سخت میآید و ممکن است کاربرانتان با آن مشکل داشته باشند.
توکلی - این قوانین اینطور نیست که قبلا در جایی وجود نداشته باشد. همین الان همه وبلاگسرویسها کاربرانشان را فیلتر میکنند ولی به آنها دلیل را اعلام نمیکنند. ما بر اساس قوانین مشخص شدهمان عمل میکنیم. برای کاربرانمان هم مشخص است. الان کاربری که عضو سایت میشود برایش مشخص است که باید چه مقرراتی را رعایت کند و چه محدودیتهایی دارد. قوانین واضح به نفع کاربر هم هست. چون وقتی قانون نباشد کار سلیقهای میشود.
مولایی - حالا این قوانین و خط قرمزها را از چه منبعی درآوردید و از کجا برای آن الگو گرفتید؟
چنگیزی - ما هم از جنبه بینالمللی به قضیه نگاه کردیم و هم از جنبه داخلی. شما در سایتهای خارجی میبینید که در هنگام ثبتنام باید یک موافقتنامه چند صفحهای راتایید کنی. مثلا کپیرایت یک مسئله جهانی است و باید رعایت شود. این مسئلهای است که برای ما مشکلساز شده و یک بار دیتاسنتر بخاطر اینکه یکی از کاربران ما نرمافزار غیرمجاز روی وبلاگش گذاشت ما را مسدود کرده است. پس باید این مسائل را رعایت کنیم. موارد داخلی را هم بر اساس شرع و عرف و قانونهای کشور مشخص شده است.
مولایی - خب شما به عنوان اشخاصی با تخصص فنی چطور این حدود حقوقی و شرعی را مشخص کردید؟ مشخص کردن این خطوط و جزئیات آن باید با چه کسی باشد؟ دولت یا بخشهای دیگر؟
اروجزاده - ببینید یکسری استاندارد سازی در دنیا هست که کار دولت نیست. خطوط کلی در جامعه مشخص است. در دنیا معمولا اینطور قوانین از عرف میآید یا شرکتهای بزرگ معمولا با هم توافق میکنند. اینجا هم ما توافقنامه آماده کردیم. توافقنامهای با این جزئیات و طول و تفصیل که گاهی حتی کاربر را آزار میدهد چون دقیقا به او میگوید چه باید بکند. این با وجود اینکه ممکن است بشود چند ایراد هم به آن گرفت تجربه خیلی خوبی است. این نوع تجربهها میتوانند کامل شوند و یک توافقنامه عمومی شوند. این کار دولت نیست. اما اگر دولت در اینجا زمینهسازی کند خیلی خوب است. این یک کار صنفی است. در صنفهای دیگر هم این مسئله وجود دارد که مجموعه مسائلی را گردآوری میکنند و به عنوان قانون به دولت پیشنهاد میکنند. دولت که مطلع نیست مثلا در صنف نساجی چه میگذرد. در حوزه جدیدی مثل وب هم كه ما اصولا کارشناسان زیادی نداریم. در این زمینه هم مدیران سایتها باید بنشینند و مواردی را مشخص کنند.
ویژگیهای کاربر ایرانی
خلیقی - اجازه بدهید من از جنبه دیگری هم به قضیه نگاه کنم. من تصور میکنم یکی دیگر از علتهای اصلی که این موافقتنامه نوشته شده نوع رفتار کاربران ایرانی بوده است. برای همین میخواهم سوال کنم شما فرهنگ کاربران وب ایرانی را چطور میبینید؟ چون این نوع صحبت کردن در توافقنامه نشان میدهد شما داری به طرف مقابل مسائل پایهای را نشان میدهی.
مولایی - من با استفاده از صحبت خودتان سوال را کامل میکنم. در صحبتهای خودتان بود که هدف ما در شروع کار بخش بینالمللی بود، ولی آنقدر کاربران فارسی دستوپای ما را بستند و گرفتار کردند که به آن هدف نرسیدیم. حالا ویژگی این کاربران فارسی که شما پنج سال است با آن طرف هستنید چه چیزی است؟
چنگیزی - جمله معروفی هست که در ایران فرهنگ استفاده از تکنولوژی بعد از آن میآید. مثلا ماشین در خیابانها وقتی آمد که هنوز فرهنگ و قوانین آن وجود نداشت. در مورد وب همن همینطور است. وضعیت کاربران ایرانی در زمینه آیتی هم به همین شکل است. تکنولوژی جدید میآید ولی فرهنگ را به آنها نمیدهند و میگویند حالا برو استفاده کن. مثلا نمیداند که سیدی ویندوز قیمتش پانصد تومان نیست که بروی از میدان انقلاب بخری. برای تهیه این نرمافزار نیروی انسانی و هزینه مصرف شده است و دنیا تحت قانون کپیرایت هست. حالا شما تصور کنید ما میخواهیم فردا چطور به سازمان تجارت جهانی WTO بپیوندیم. آموزشها خیلی دیر به آنها داده میشود. یک مسئلهای هم که باعث شد ما این آئیننامه را تدوین کنیم، بحث آموزش بود، دوست داشتیم سرویسهای دیگر هم از آن الگو بگیرند و به کاربر یاد بدهند که شما که داری از سرویس مجانی استفاده میکنی، تا چه حد میتوانی از آن سرویسدهنده متوقع باشی. میخواستیم از پایه به کاربر ایرانی یاد بدهیم.
مولایی - این ضمیر سوم شخص جمع که مدام بکار میبرید و میگویید که آموزش را به کاربر ایرانی ندادند، چه کسی باید این کار را میکرد و بکند؟ یعنی شما از دولت این توقع را دارید؟
توکلی - این مشکل در همه بخشهای جامعه وجود دارد. وقتی جامعه پیشرفت کند در همه جهات پیشرفت میکند. ما اتفاقا آیتیمان نسبت به خیلی حوزهها جلوتر است.
چنگیزی - متاسفانه در ایران استفاده از اینترنت بیشتر به چت و اورکات و موارد اینچنینی محدود میشود. مثلا از سایت یاهو با آنهمه امکانات، بیشتر از ایمیل و چت آن استفاده میکنند. استفاده از اینترنت در جهات مفید و خیلی سرویسها در اینترنت گسترش پیدا نکرده و شاید دولت در این مورد مقصر باشد که فرهنگسازی لازم را انجام نداده است. وب هنوز وارد زندگی مردم نشده است.
مولایی - حالا به نظر شما این فرهنگسازی کار چه کسی است؟ دولت؟ بخش خصوصی؟ نهادهای مدنی؟ اصلا این توقع وجود ندارد که شما به عنوان آدمهای فنی بیایید و در زمینه فرهنگسازی هم کار کنید.
توکلی - کار همه است. همه اینهایی که نام بردید باید کار کنند. مثلا در این مورد سرویسدهندگان وبلاگ، کاربران، دولت، روزنامهنگاران و بقیه بخشها کار کنند. حالا ما یک قدمی برداشتهایم بقیه هم بیایند کمک کنند.
چنگیزی - چون ایرانیها تجربه وب نداشتهاند نمیدانند برای راهافتادن و نگهداری یک سرویسویلاگ چه هزینههایی صرف میشود. به همین خاطر است که در ابتدا كاربران با وجود تبلیغات در سایت خیلی مخالفت میكردند. توقع وجود دارد که ما باید همیشه از جیبمان هزینه کنیم، سایت هیچ وقت از دسترس خارج نشود و فقط کاربر راحت باشد. اینها توقعات کاربر ایرانی است. فکر نمیکنم این خیلی منطقی باشد.
خلیقی - بخاطر اینکه فرهنگ استفاده از سرویس مجانی وجود ندارد. و همه به کسانی که سرویس میدهند نگاه دولتی دارند و تصور میکنند طرف وظیفهاش است که به کاربر سرویس بدهد.
چنگیزی - بله، تصور میکنند یک وظیفه است و حالا حق دارد اگر کمی کوتاهی کرد توبیخش کند. مثلا همان موقع که ما تازه راهافتادیم عدهای پرشینبلاگ را توبیخ و تهدید میکردند. در صورتی که پرشینبلاگ وظیفهای در قبال آنها نداشت و فقط داشت یک خدمتی به جامعه ایرانی ارائه میکرد. واقعا لطف بزرگی هم کرد چون تا قبل از پرشینبلاگ تعداد وبلاگها و وبسایتهای فارسی محدود بودند و پرشینبلاگ در این زمینه تحول ایجاد کرد. همین الان خدماتی که سرویسهای وبلاگ فارسی میدهند هیچکدام از سرویسدهندههای خارجی ندارند.
خلیقی - متاسفانه خارجی پرستی فرهنگ است. همان ضربالمثل معروفی که میگوید مرغ همسایه غاز است، اینجا مصداق دارد.
چنگیزی - بله، مثلا شما هر بار میخواهی جیمیل را چک کنی بارها با مشکلات فنی مواجه هستی. یا اورکات زمانی که راه افتاده بود همیشه پیغام خطا میداد ولی هیچکس اعتراض نمیکرد. مثلا برای دوستان خودم پیشآمده که بخاطر اشکال یاهو پسورد ایمیلش گم شده ولی اتفاقی نیفتاده و طرف رفته و یک ایمیل جدید ساخته است. ولی گاهی اگر كاربری پسورد بلاگاسکایش را گم کند توقع دارد برویم دم در خانه دو دستی پسورد جدید تحویل بدهیم.
توکلی - اصلا از ما شاکی هم میشود که «چرا من پسوردم را گم کردهام!»
چنگیزی - ما ایرانیها، خارجی را روی چشممان میگذاریم ولو اینکه سرویس با کیفیت ندهد، ولی با سرویسهای ایرانی متوقعانه برخورد میکنیم.
توکلی - دو تا مثال واضح میزنم. الان در دو مورد به ما اعتراض شده است. یکی توافقنامه، یکی تبلیغات. الان همه ما در یاهو ایمیل داریم، شما موافقتنامه یاهو را ببینید، خیلی سختگیرانه است. کدام دفعه کسی اعتراض کرده که چرا یاهو اینقدر سخت میگیرد؟
خلیقی - بخاطر اینکه از کاربران ایرانی کسی توافقنامه یاهو را نخوانده است!
توکلی - درست است. نمونههای خارجی از ما سختتر میگیرند. ببینید مثلا من میخواستم از سایت اوراکل چیزی را بگیرم، جزو توافقنامه و قوانینش آورده بود که شما نباید ایرانی باشی. یعنی ببینید تا کجا پیش میروند که در مورد ملیت تو تصمیم میگیرند. تا حالا شما شنیدهاید از کاربران ایرانی که اکثرا از ایمیل یاهو استفاده میکنند کسی به موافقتنامه آن اعتراض کرده باشد؟ یا مثلا میگویند چرا در وبلاگها تبلیغات میگذارید؟ در حالی که یاهو در بخش یاهو 360 که بخش وبلاگش است تبلیغات دارد آن هم با چه اندازه بزرگی! یا حتی در ایمیل شخصی شما هم تبلیغات میگذارد. یاهو اگر اینکار را بکند کسی اعتراض نمیکند. اما اگر بلاگاسکای یا پرشینبلاگ اینکار را بکنند همه اعتراض میکنند. عطا خلیقی هم اینجاست و خودش هم سالها در این مورد فحش شنيده! خلیقی یا چنگیزی تا کی باید از جیبش خرج کند که کاربران بیایند و خاطرات روزانهشان را بنویسند؟ بالاخره این وضعیت برای همیشه که نمیتواند ادامه پیدا کند. شما میبینید که تلویزیون با بودجه عظيم دولتی، پخش یک فیلم را سه بار برای پخش آگهی قطع میکند، در هنگام نمایش هم مدام زیرنویس آگهی میرود، هیچکس اعتراض نمیکند. من فکر میکنم سرویس وبلاگها در این زمینه کمی مظلوم واقع شدهاند.
خلیقی - من تصور میکنم سرویسهایوبلاگ اولین سرویسهای جدی ایرانی روی اینترنت بودند. اولین سرویسهای اینرنتی بودند که قوانینشان قابل خواندن بود و کاربر میفهمید. آدمهایشان قابل دسترسی بودند. کاربران میتوانستند برای سرویسها ایمل فارسی بفرستند و کامنت فارسی بگذارند. در نتیجه این اتفاقات افتاد.
وضعیت فعلی بلاگاسکای
مولایی - الان موقعیت بلاگاسکای در بین سرویسوبلاگهای فارسی در چه وضعیتی است؟
اروجزاده - اگر منظورت همين مقايسههای رايج است خيلی صريح بگويم كه برای ما خیلی مهم نیست! همين جا هم بگويم در موضوع ارائه جدول و نمودارهای رايج مقايسهای كه مثلا امروز اين سرويس بالا رفته و فردا آن يكی ديگر و همهاش خلاصه شود در چنين بحثهايی، فكر نمیكنم ما در بلاگاسكای فرصت اين كارها را داشته باشيم، به جای ورود به اين بحثهاي بیحاصل ترجيح میدهيم برويم سينما ديدن يک فيلم خوب! يعنی اگر نتیجهای که میخواهیم حاصل نشود حتی اگر اول هم بشویم برای ما فایدهای ندارد. به هر صورت بلاگاسکای الان جایگاه خوبی دارد و از این هم بهتر خواهد شد.
خلیقی - خوب این که خیلی خوب نیست. به هر صورت شما باید به بازار و بحث اقتصادیتان توجه داشته باشید.
اروجزاده - البته منظور من این نیست که موقعیتمان برای ما مهم نیست. طبیعتا موقعیت ما در بین سرویسهای رقیب مهم است. اما به شکلی که در رسانهها وجود دارد، نه. به فریبهای رسانهای بیتوجهیم و نمیخواهیم وارد این بازیها شویم. نمیخواهیم آمارهای غیرواقعی و فریبدهنده منتشر کنیم تا اعتماد کاربران را از دست بدهیم.
مولایی - برنامههای آینده بلاگاسکای چه چیزهایی هستند؟
توکلی - به مرور زمان، وقتی که زمان اجرایشان فرا برسد اعلام میکنیم. اولین برنامه تغییر گرافیک سایت است که تا یک ماه دیگر انجام خواهد شد. لوگو و ظاهر سایت هم تغییر خواهد کرد.
مولایی - الان سرورتان کجاست؟
اروجزاده - در امریکاست. مثل بقیه سرویسوبلاگها. البته اگر دیتاسنترهای داخلی توان این را دارند که سرویس با کیفیت بدهند بلاگاسکای حاضر است بپذیرد.
مولایی - الان هنوز برای سرور اختصاصیتان هزینه میدهید؟ دنبال پیدا کردن اسپانسر در این زمینه نبودهاید؟
اروجزاده - هنوز هزینه میکنیم. البته این مسئله را هم دنبال خواهیم کرد.
صفحه اول | صفحه دوم | صفحه سوم
amazing