محمود رنجبر
حیات انسان - در گستره شناخت تاریخی علم از سوی بشر - به عنوان یکی از مقولههای مهم مجاهدتها محسوب میشود. - علم انسان شناسی - انسان مدام در مسیر این کنکاش عظیم به مواجهه تجربی دست مییازد. موفقیت دانشمندان در این زمینه علیرغم وسعت دانشها به دلیل محدودیت زبانی و تعریف انسان توسط لایههای مختلف علوم کامل نشده است. از سوی دیگر استعانت به ابزارهای حسی به عنوان آخرین وسیله ابزار بشر برای فهم تمامی ناشناختهها باعث شده است تا عدهای واقعیات مکشوف را نیز نادیده بگیرند و انسان را ماشینی تصور کنند که فکر میکند. قلمرو انسانی عالم در حدود قلمرو حواس است و قلمرو فیلسوف در حدود قلمرو عقل و نگاه باطنی نیز قلمرو خود را دارد.
اصولاً اعتقاد بر این است که انسان از لحظه تولد این انواع سلوک معرفتی را به صورت مرحله به مرحله طی میکند و اینگونه نیست که کسی معرفت ابتدایی، علمی و فلسفی را طی نکند و بدون درک عوالم این معارف، در سلوک عرفانی مستغرق گردد. یعنی لازمه رسیدن به یک معرفت والاتر و عمیق، درک مرحله پیشین است و گرنه رسیدن به شعاعهایی از معرفت عرفانی بدون سیر تکاملی، نتیجهای در سعادت انسان نخواهد داشت، مگر اینکه او را صنعتگری در میآورد که فقط قادر است برخی خوارق عادات، مثل: گذشتن از روی آب و عبور از دیوار چین! را انجام دهد. از سوی دیگر وقتی از انسان سخن میگوییم، با موجودی بیاراده و بیشعور مثل ح�%
