پروکروستیز اسم یکی دیگر از قهرمانان اسطوره‌های یونان است. پروکروستیز یعنی "کسی که کش می‌آید"! (خب من چی کار کنم! من که اسم‌اش را انتخاب نکرده‌ام. حالا شما هم کمی حوصله کنید و بقیه‌اش را بخوانید می‌فهمید چه ربطی دارد.)
بگذریم... این پروکروستیز خانه‌ای کنار جاده داشت و بس که مردم‌دوست بود هر کسی را که از جاده رد می‌شد دعوت می‌کرد به خانه‌اش؛ به صرف یک وعده غذای خوشمزه و یک شب خواب توی یک تختخواب خیلی مخصوص! حالا چرا این تختخواب خیلی مخصوص بود، خود پروکروستیز می‌گفت که این تخت درست به اندازه‌ی قد همان کسی که توی‌اش می‌خوابد در می‌آید! اگر سرگذشت دیگر قهرمان‌های یونان را هم در همین ستون خوانده باشید حتما دیگر می‌دانید که قهرمانان یونان شارلاتان‌تر از این بودند که یک حرف راست از دهان‌اشان دربیاید! ولی این پروکروستیز خیلی هم دروغ نمی‌گفت طفلک؛ بعد از اینکه یک شام حسابی به مهمانان‌اش می‌داد می‌برد روی تخت می‌خواباندشان، نگاه دقیقی به قد و قواره‌شان می‌انداخت، سرش را کمی می‌خاراند و دست به کار می‌شد؛ اگر قد مهمان‌اش کوتاه‌تر از طول تخت بود، پاهای بی‌نوا را می‌گرفت و انقدر می‌کشید تا طرف کش می‌آمد و می‌شد اندازه‌ی تخت! اگر هم مهمان‌اش قدبلند بود و پاهای‌اش از تخت می‌زد بیرون یک ساطور بر می‌داشت و اضافی ِ قدش را می‌بُرید. به همین راحتی!
البته من هم نمی‌دانم مشکل‌اش چی بود که این کار را می‌کرد روان‌شناس هم نیستم که تجزیه و تحلیل رفتاری‌اش کنم. ولی فکر کنم همین که آدم یکی از قهرمان‌هی اساطیر یونان باشد هر عمل محیرالعقولی را که ازش سر بزند توجیه می‌کند!
به هر حال، بعدها یکی دیگر از قهرمانان یونانی(2) حال پروکروستیز را گرفت و خود او را روی تختخواب خیلی مخصوص‌اش خواباند و چنان اندازه‌اش کرد که یک میلی‌متر هم کم و زیاد نداشت و خلاصه انتقام همه‌ی مهمان‌های قبلی را هم گرفت و پروکروستیز را به سزای اعمال پلیدش رساند. باشد که عبرت بگیریم!

□
هنوز هم در رسانه‌های انگلیسی‌زبان از اصطلاح " Procrustean effort " استفاده می‌شود. این اصطلاح در مواردی به کار می‌رود که با اعمال ‌زور بخواهند کاری را از پیش ببرند.
ریشه‌ی این اصطلاح همین پروکروستیز (Procrustes) خودمان است که به زور می‌خواست همه را توی تخت‌اش جا کند!

_______

(1) Procrustes
(2) من اسم این قهرمان دیگر یونانی را می‌دانم ها. ولی اگر بگویم بعدش مجبور می‌شوم سه ساعت برای‌اش توضیح و زیرنویس بزنم که به جان خودم حوصله‌اش را ندارم. می‌توانید خودتان حدس بزنید و جایزه بگیرید!!

با استفاده ار:
http://www.mythweb.com/