پرشینبلاگ، نخستین سرویس وبلاگ فارسی در حالی به چهارمین سلگرد تاسیسش نزدیک میشود که در سالهای گذشته ایام پر فراز و نشیبی را پشت سر گذاشته است.
پرشینبلاگ، که در ۲۳ خرداد ۱۳۸۱ توسط سه جوان پرشور و نشاط راهاندازی شد و مجله ۷سنگ در خرداد سال ۸۲ به مناسبت اولین سالگرد تاسیس با آنها گفتگو داشت، از آن زمان تغییرات زیادی پیدا کرده است. علاوه بر تغییرات فنی و ساختاری مالکیت این سرویسدهنده پرطرفدار فارسی هم دستخوش تغییر شده و دو نفر از آن سه جوان از مجموعه خارج شدهاند و پرشینبلاگ هماکنون به عنوان یکی از مجموعه سایتهای شرکت آریاگستر به فعالیتش ادامه میدهد.
پرشینبلاگ در نظرسنجی برترینهای رسانههای ۷سنگ در سال ۸۴ به عنوان دومین سرویسدهنده وب محبوب فارسی انتخاب شد. نظرسنجیای که ظاهرا نتایج آن به مذاق اعضای پرشینبلاگ زیاد خوش نیامده است.
مدیریت شرکت آریاگستر و سرویس پرشینبلاگ به عهده مهدی بوترابی است که نسبت به سابقهاش در حوزه آیتی شاید برای خیلی از اهالی وب کمتر شناخته شده باشد. بوترابی در گفتگو با ۷سنگ از داستان ورودش به پرشینبلاگ، شرایط جدید پرشینبلاگ و افقها و برنامههای شرکت آریاگستر میگوید.
- آقای بوترابی از پرشینبلاگ چه خبر؟
- ما معمولا خبرهای جدیدمان را روی سایت میگذاریم!
- خب ما آمدهایم خبرهای جدیدتری را بشنویم. آنهایی را که روی سایت نمیگذارید!
- خبر خاصی نیست. مثل همیشه پرشینبلاگ مشغول کارهای سابق است. فقط در دو سه ماه گذشته به دلیل کارهایی که از شش ماه قبلش اتفاق افتاده بود و هنوز هم ادامه دارد تغییراتی در سایت اعمال شد.
- به نظر میرسد پرشینبلاگ مدت طولانی دچار رکود شده بود و تغییری در آن شاهد نبودیم تا اینکه در دو سه ماه گذشته بالاخره تغییراتی مثبتی در سایت اعمال شد و امکانات جدیدی به سایت اضافه شد. دلیل این رکود طولانی چه بود؟ در این مدت درگیر سرویسها و سایتهای جانبیتان بودید یا دلیل دیگری داشت؟
- بله درست است. ما دو سه بار تلاش کردیم نیروهای جدیدی را برای پرشینبلاگ در نظر بگیریم. چند تیم را برای اینکار دعوت کردیم که جواب نگرفتیم. با اینکه از نظر نرمافزاری پیچیدگی خاصی ندارد ولی به دلیل اینکه سیستم عملیاتی بود و زیر بار سنگین کار میکرد تغییر به راحتی ممکن نبود. برای پرشینبلاگ تیم اولیه کاری که در نظر گرفتیم موفق نبود و تیم دومی انتخاب شد و تا آنها کار را آماده کردندد، مدتی طول کشید. این مدت در مجموع کمی بیشتر از یک سال شد. از بهمن ماه به اینطرف به تدریج تغییراتی در پرشینبلاگ اتفاق افتاد که مورد توجه بلاگرها و وبگردها قرار گرفته است. دو نفر بهطور تمام وقت روی پرشینبلاگ کار میکنند و سهچهار نفر هم بهصورت نیمهوقت.
چند گروه بلاگر را فعال کردیم تا نظرات کاربران را جمع آوری و دسته بندی کنند. در حوزه کاربران، باشگاه طرفداران راهاندازی کردیم که سنسورهای خوبی برای تشخیص مسیر و نیازها هستند. وبلاگنویسان فعال فنز اوایل به خود ما نیز پرخاش میکردند چون مدتها بود به نیازهای آنها پاسخ داده نشده بود و ناراحت و معترض بودند. اما به تدریج اوضاع منسجم و منظم شد و نظرات کاربران در سایت اعمال شد.
ابتدا از قالبها شروع کردیم، ضعف اصلی و اولیه پرشینبلاگ در تنوع و سرعت قالبهای آن بود که پرشینوبلاگ مسابقاتی برگزار کرد و تلاشهای متنوعی انجام داد تا متنوع ترین قالبهای وبلاگ فارسی برای پرشین بلاگ فراهم آید. اقدامات فنی نیز متعاقب آن به نتیجه رسیده و میرسد.
خلاصه آن یکسالی که سایت دچار رکود بود مربوط به مشکلات داخلی بود. گاهی بخشی از برنامهریزی ها جواب نمیدهد. ما مثل بقیه نیستیم که همه کارهایمان بی اشکال و از ابتدا موفق باشد. احتمال اشتباه بخشی از کار ماست.
- فکر نمیکنید این مدت یک سال توجه نکردن به خواستهای کاربران و رکود در سایت باعث شد مقداری از کاربرانتان را از دست بدهید؟ با توجه به اینکه در این مدت رقبای فعالی هم پیدا کردید و کاربران گزینههای بیشتری داشتند.
- بله. حتما همینطور است. ما تعداد زیادی از کاربران فعالمان را از دست دادیم و به سهچهار سرویسوبلاگ دیگر مراجعه کردند یا دات کام شدند. اما این یک موجی است که الان به طور محسوس متوقف شده است و ما شواهدی داریم مبنی بر اینکه این روند برعکس شده و برخی دوباره به پرشینبلاگ برمیگردند. تم پرشینبلاگ با تمام سرویسوبلاگهای دیگر و حتی داتکامها متفاوت است. پرشینبلاگ خانه پدری وبلاگ فارسی است.
کاربران سابقهدار و قدیمی ما که میرفتند واقعا از اینکه میروند ناراحت هستند. میگفتند ما از این وبلاگ خاطرهها داریم. بخشی از هویت و شخصیتشان را اینجا میگذاشتند و میرفتند. روشهای مختلفی را به کار گرفتهایم و دیالوگی را باز کردیم که حرکت به شکل برعکس شود و آن گروه نیز دوباره به پرشینبلاگ برگردند. خیلی چیزها را هم نمیشود تغییر داد. بخصوص در باره کسانی که دات کام شدند باید بیشتر منتظر ماند.
البته فقط در همان یک سال رکود نبود که ما یکسری از کاربرانمان را از دست دادیم. زمانی که فیلتر شدیم هم یک موج مهاجرت ایجاد شد. موج مهاجرت ناشی از اعمال کنترل بر محتوای وبلاگها نیز تاثیر داشت. ما نمیتوانیم به قوانین داخلی و بینالمللی بی تفاوت باشیم چون در ایران زندگی میکنیم و بخش اصلی گردش اطلاعات در خارج از کشور اتفاق میافتد و لذا باید توامان قوانین متفاوتی را رعایت کنیم. به همین دلیل محدودیتهایی را پشت سر گذاشتهایم که هنوزهیچکدام از سرویسدهندههای دیگر به آستانه بعضی از این محدودیتها نیز نرسیدهاند. همه اینها در زمانهای مختلف نتایجی داشته است که یکی از آنها ریزش بخشی از وبلاگنویسان قدیمی بوده است.
- یک اشارهای به نیروهای پرشینبلاگ کردید. از این مجموعهای که الان در اینجا تحت عنوان شرکت آریاگستر کار میکنند چند نفرشان به طور مستقیم برای پرشینبلاگ فعالیت میکنند. هم در بخش فنی و هم در بخش مدیریتی.
- بگذارید با جزییات برایتان بگویم. مدیر ارشد سایت پرشینبلاگ بنده هستم. همانطور که میدانید ما الان حدود 25 سایت شدهایم که یکی از آنها و البته مهمترین آنها پرشین بلاگ است. در پرشین بلاگ مدیریت پشتیبانی و ارتباط با کاربران توسط بنده و سروش اسدزاده انجام میشود. رضا هاشمی که از موسسان پرشینبلاگ است مسئولیت امنیتی سیستم را به عهده دارد. جلالی و خانم سینکی تیم نرمافزاری و پشتیبانی فنی سیستم هستند و به طور تمام وقت روی پرشینبلاگ کار میکنند. حسین شرفی مدیر سایت پرشین وبلاگ و از باسابقه ترین گرافیستهای محیط وب در زمینه گرافیک و طراحی قالبها همکاری میکنند. تعداد دیگری نیز هستند که با سایت همکاری میکنند، مشتمل بر تعدادی از مدیران و کارشناسان فنی و هنری. علاوه بر اینها روزانه تعداد زیادی ایمیل برای ما میآید که تیم مستقلی در کنار مدیران سایت به آنها پاسخ میدهند. هدف ما آنست که هیچ ایمیلی بدون پاسخ نماند.
- با این تیم چند نفره حتما قرار است پرشینبلاگ خیلی جلوتر از اینها برود و امکانات بیشتری داشته باشد. چه تغییرات جدیدی در پرشینبلاگ اعمال خواهد شد و چه امکاناتی به سایت اضافه میشود؟
- ببینید ما بر اساس طرح خاصی کار میکنیم و صرفا یک وبلاگسرویس نیستم. معتقدیم که جامعه مجازی جدیدی شکل گرفته و قاره جدیدی که به استعاره آتلانتیساش میخوانیم از زیر آب بیرون آمده است. قلههای اول آن پرشینبلاگ و تعدادی سایت دیگر هستند. آب که پایین برود در این قاره جدید ما از جمله اولین گروههایی هستیم که پدیدار میشویم. بخصوص در حوزه فارسی آن. اگر خوب عمل کنیم میتوانیم در ایجاد شهرهای مجازی آینده سهیم باشیم.
در چارچوب اتفاقی که میافتد ما رسالتی را برای بلاگسرویس قائل هستیم. تصور ما این است که این اتفاق تا حد زیادی افتاده است و فقط چند پرده کوچک مانده که تا چند ماه آینده اتفاق خواهد افتاد و بعد از آن ماهیت فعالیت ما در ارتباط با پرشینبلاگ عمدتا پشتیبانی خواهد بود. تغییرات کامل سیستم هم مدتی است روی پلاتفورم یا سکوی نرم افزاری دیگر شروع شده است که آن هم انشاءالله اتفاق خواهد افتاد.
- چه پلاتفورمی؟
- در دو حوزه مختلف فعالیت میکنیم. یکی از آنها مطمئنا داتنت است. استفاده از سیستمهای اوپن سورس نیز مد نظر است ولی موضوع اصلی رویکرد نسبت به نیازهای مخاطبین است وگرنه از نظر فناوری موضوعات پیچیدهای در حوزه وبلاگنویسی مطرح نیست و به همین دلیل دهها سرویس وبلاگ با استانداردهای مختلف مشغول فعالیتند. البته سرویس موجود را پشتیبانی و دنبال میکنیم. تغییر پلاتفورم در سطوح مختلف آن فی نفسه مطلوب نیست. هم اکنون از فناوریهای متنوعی در سایتهای گروه استفاده میکنیم و متناسب با طرح اصلی به توسعه ابزارها و حوزه ها اقدام میکنیم. معتقد نیستیم همه سرویسها را بایست با فناوری خاصی و در محیط خاصی مثلا وبلاگسرویس ارائه کنیم. ما یک زنجیره از سایتهای اینترنتی هستیم. سرویسهای مختلف را در سایتهای مختلف ارائه میکنیم. نگاه ما به دنیای مجازی تا حدی متفاوت است.
- خب تصور من این است که حرفهای شما بیشتر از اینکه جواب مشخصی برای سوال من باشد تشریح استراتژی و افقی بود که برای آریا گستر در نظر گرفتهاید.
البته این توضیحات هم برای من و هم احتمالا برای خیلیهای دیگر جالب است که شما چکار میخواهید بکنید.
- من اینطوری تصور نمیکنم.
- خب اشکال ندارد. این تصور من بود. من میخواهم بگویم این هم اصلا بد نیست. اصلا بد نیست بیشتر توضیح دهید که آریا گستر چکار میکند و میخواهد به کجا برسد.
- خب اول بگذارید تصویر قبلی را تکمیل کنم بعد در این مورد بیشتر توضیح میدهم. سوال قبلی شما این بود که چه کارهای بیشتری در مورد پرشینبلاگ خواهیم کرد. تغییرات زیادی خواهد بود، این تغییرات متنوع هم هست. اما تا انجام ندادهایم خیلی عادت نداریم که بگوییم.
- خب این در مورد پرشینبلاگ. حالا بد نیست قبل از اینکه دوباره در مورد آریا گستر توضیح بدهید که از کجا آمده، چه کار کرده و چه کار میخواهد بکند از ورودتان به پرشین بلاگ بگویید. به هر صورت شما جزو تیم اولیه پرشین بلاگ نبودید و بعدا به این مجموعه اضافه شدید. برای من و خیلیهای دیگر جالب است که داستان ورود شما به پرشین بلاگ را بدانند. بد نیست این موضوع را اینطور شروع کنیم که حدود سه سال پیش هفت سنگ با گروه پرشینبلاگ مصاحبهای انجام داد. با رضا هاشمی، عطاخلیقی و بهرنگ فولادی. ما به دفترشان در جمالزاده رفتیم. البته دفتر شرکت پویاسافت بود که به اعضای گروه تعلق داشت و دفتر به پرشینبلاگ تعلق نداشت. بچهها با آبپرتقال از ما پذیرایی کردند و تاکید هم داشتند که این آبپرتقال مال پویاسافت است و پرشینبلاگ حتی این آبپرتقال را ندارد. در واقع آنزمان پرشینبلاگ چیزی از خودش نداشت. اما الان شما نه تنها با چای و بستنی از ما پذیرایی میکنید بلکه ما میبینم پرشینبلاگ دفتر بزرگ و مجهزی دارد و شما هم میگویید پرشینبلاگ چند کارمند رسمی دارد که بهطور تمام وقت روی آن کار میکنند. سه سال پیش وضع پرشینبلاگ از لحاظ مالی خوب نبود و اعضایگروه میگفتند که اگر ما کارت اینترنت میفروختیم الان وضعمان بهتر بود، که اتفاقا شش ماه بعدش هم کارت اینترنت فروختند! برای ما میگویید که چه شد پرشینبلاگ از کاری که آن سه جوان شروع کردند به اینجا رسید؟
- مگر الان کسی ادعا کرده است که وضع پرشینبلاگ از نظر مالی خوب است؟ الان شما مهمان آریاگستر هستید و چایی را آریاگستر به شما میدهد. آن افراد هم درست است که به صورت تمام وقت در پرشینبلاگ کار میکنند اما نگفتیم که از محل درآمدهای خود پرشینبلاگ برای آن هزینه میشود.
ببینید دو نوع روش رشد در شرکتها وجود دارد. یک روش این است که هر چیزی را که در میآورند خرج میکنند و رشد شرکت متکی به استفاده از منابع داخلی و درآمد است. الگویی نیز هست که بیزینس پلان یا طرح اقتصادی تهیه میکنند و برنامهای تا 5 سال در نظر میگیرند. درخت را میکارند و منتظر محصول میشوند. یک باغ گردو یک ساله جواب نمیدهد. درختها را میکارند و اگر درختها خوب باشد سه تا شش ساله به بار می نشینند. اکثر طرحهای اقتصادی از نوع دوم است و موفقیتشان به مدیریت و مسائل متنوعی مرتبط میشود.
حالا شما در دو سه سال اول دارید با ما صحبت میکنید. آن موقع پویاسافت آبمیوهتان را میداد و الان آریاگستر چای تعارفتان میکند. یک گروه سرمایه گذار، سرمایه و مدیریت کلان را تامین میکند. اگر منظورتان درآمد نقدی پرشینبلاگ است ما درآمدمان افزایش پیدا کرده است اما هنوز هزینههای پرشینبلاگ را بهطور کامل پوشش نمیدهد. هزینههای حفظ و نگهداری در وضعیت سابق را پوشش میدهد ولی نه هزینههای توسعه و گسترش را. حدود سی نفر پرسنل درگیر پروژههایمان داریم که به طور تمام وقت در بخشهای مختلف کار میکنند که مجموعا نگاه ما به وب فارسی را شکل میدهند. از سوی دیگر شرکت مستقلی نیز در گروه ما با نام حنفا وجود دارد که سالهاست به تولید فناوریهای جدید مشغول است و در صورت نیاز از امکانات آن استفاده خواهیم کرد.
- خب بهتر است برویم سراغ داستان ورود شما به پرشین بلاگ.
- داستان ورود من به پرشین بلاگ به حدود دو سال و نیم پیش بر میگردد. یک تیم سه نفره یکسال و نیم بود شروع کرده بودند. آنها برای همکاری با مدیر عامل یکی از شرکتهای فناوری اطلاعات و ارتباطات مرتبط با ما تماس گرفتند و از طریق ایشان پس از فراز و نشیبی چند ماهه با بنده جلسهای داشتند که در همان جلسه اول به توافق رسیدیم.
- شما قبل از راهاندازی آریا گستر و ورود به پرشین بلاگ مشغول چه فعالیتهایی بودید؟
- من رشتهام مهندسی اموات است.
- مهندسی چی!؟
- اموات. نشنیدهاید؟ جدید آمده است! من در دانشگاه شهید بهشتی در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد تاریخ خواندهام. سال ۶۹ هم عضو هیئت علمی همان دانشگاه شدم و یکسال تدریس میکردم. سال بعد هم برای خواندن دکترا به دانشگاه تربیت مدرس رفتم. بعد از امتحان تافل و جامع دکترا پیش دفاع را انجام دادم اما از پایان نامهام دفاع نهایی نکردهام. همزمان با تحصیل از سال 66 با تاسیس انتشارات به همراه تعدادی از دوستان و آشنایان کار فرهنگی و تا سال 70 چند فعالیت مستقل فرهنگی و اطلاع رسانی را آغاز کردیم.
- چه انتشاراتی؟
- نشر سفیر. تعداد زیادی کتاب علوم سیاسی و روابط بین الملل و اندکی اجتماعی در آن دوره منتشر کردیم. همچنین موسسهای پژوهشی-تاریخی که بعدا به علمی و فرهنگی تبدیل شد راهاندازی کردیم.
- چه طور شد وارد حوزه آیتی شدید؟
- در سال ۷1 در آن موسسه پژوهشی-تاریخی با تعدادی از دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد و دکترای دانشگاه شریف پروژههای رایانهای تاریخی و فرهنگی تعریف کردیم و در کنارش تعدادی پروژه اتوماسیون اداری و مالی برای مشتریان موسسه که نخستین تجربه جدی من بود. این کار به من انگیزه داد تا این مسیر را دنبال کنم. در ابتدا از سال ۷۱ به شکل همان موسسه فرهنگی و از سال ۷۳ شرکت نرم افزاری ثبت کردیم. تا سال 77 در بسیاری از پروژههای فرهنگی و تجاری و اداری فعال بودیم. از سال ۷۸ به بعد به تدریج از حجم کارمان در داخل کشور کاستیم و عملا غیر از تولید نرم افزارهایی برای عرضه در بازارهای خارجی فعالیت قابل توجهی در بازار ایران انجام نمیدادیم. اگر هم فعالیتی داشتیم به صورت همکاری با تیمها و شرکتهای دیگر نرمافزاری و طراح وب بود. ارتباط با صدها فعال حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات ثمره این تلاش تقریبا 15 ساله است.
- اینجا قبل از اینکه پرشینبلاگ و آریا گستر شود همان شرکت حنفا بود؟
- بله. شرکت حنفا بود. شرکت آریا گستر ابتدا در یکی از طبقات دیگر همین ساختمان راهاندازی شد و با افزایش تعداد پرسنل فضای بیشتری نیاز داشتیم که به این طبقه منتقل شدیم و محل کارمان را با شرکت حنفا عوض کردیم.
- خب برگردیم به داستان. به اینجا رسیدیم که بچههای پرشینبلاگ برای همکاری به یکی از مدیران شما مراجعه کرده بودند.
- بله. اتفاقی که افتاد این بود که من نمیخواستم راجع به همکاری نرم افزاری با تیمهای داخلی جدید صحبت کنم. اما این دوستمان آمد و گفت این گروه فرق میکنند و از آنها خیلی تعریف کرد. میترسیدم وسوسه شوم و بخواهم دوباره فعالیت جدیدی را در بازار بیحساب و کتاب آیتی در داخل شروع کنم. شرایط آن سال به نحوی بود که انگیزه فعالیت اقتصادی زیادی در این زمینه نداشتم.
- این اتفاقات دقیقا مربوط به چه زمانی است؟
- دو سال و نیم پیش. نیمه دوم سال ۸۲ بود. سه تفنگدار پرشین بلاگ را بدون اینکه ملاقاتی داشته باشم به دوست وبلاگ نویسی معرفی کردم به امید اینکه مسیر دیگری دنبال بشود. ولی به اصرار ایشان نهایتا در اواخر سال 82 جلسهای داشتیم که به شروع همکاری من با پرشین بلاگ انجامید.
تیم خوبی هم بودند. آقای فولادی در زمینه امنیت خیلی خوب کار میکرد، رضا (هاشمی) نیز همینطور، بعلاوه اینکه دیدگاههای جالب و متفاوتی داشت. عطا (خلیقی) هم محیط وب را خوب میشناخت و از ابتدا وقت بیشتری داشت و بیشتر از بقیه درگیر کارهای پرشین بلاگ بود.
بر اساس اولین توافقی که امضا شد، کارها به دو حوزه فنی و غیر فنی تبدیل شد. امور فنی به دوستان قدیم و امور غیرفنی به دوستان جدید واگذار شد. در بین مدیران هم از پنج عضو، دو عضو از دوستان قدیم و سه عضو از دوستان جدید مشغول شدند. قرار بود من شخصا درگیر فعالیتهای اجرایی نشوم که در دو مرحله بنا به ملاحظاتی که پیش آمد و بعد از حدود یکسال به طور توامان رئیس هیات مدیره و مدیرعامل شدم.
-در چه تاریخی؟
- حدود یک سال و سه چهار ماه قبل. البته کمی قبل از آن و در مهر ۸۳ با راه انداختن چند وبلاگ به عضویت وبلاگستان درآمدم.
ادامه در صفحه بعد
سلام
فعلن يك غلط املايي داشت . سالگرد نه سلگرد
موفق باشيد
چرا هيچ كس حاليش نيست
پرشين بلاگ در آستانه بر شكستگی با حمايت سازمان های اطلاعاتیر جون گرفت و حالا با تاسيس پرشين استت ريز آمار ايرانی ها را استخراج و در اختيار مافوق هاش قرار می ده هيچ تعهد نامه ای هم به كاربر در حفظ اطلاعات شخصی نمی ده