در بررسی و انتخاب برترین سایت‌های فارسی زبان در سال گذشته به دلیل گستردگی این حوزه و تنوع کارکرد وب‌سایت‌های مختلف تصمیم گرفته شد که تنها وب‌سایت‌های خدماتی و سرویس‌دهنده‌های رایگان مورد توجه قرار گیرند.

انتخاب هفت‌وب‌سایت معرفی شده توسط هیئت تحریریه هفت‌سنگ و نظرات کارشناسان این حوزه انجام پذیرفته است.

خوانندگان می‌توانند پس از خواندن این مطلب در نظرسنجی مربوط به انتخاب «وب‌سایت سال» از دید خودشان شرکت کنند. بدیهی‌است که منتخب این نظرسنجی را در بهترین حالت تنها می‌توان محبوب‌‌ترین وب‌سایت سال دانست و نه بهترین از لحاظ کیفی و فنی. اولویت معرفی وب‌سایت‌ها به ترتیب حروف الفباست.

بلاگفا
www.blogfa.com

«پدیده‌ی وبلاگ و وبلاگ‌نویسی با استقبال خوبی میان فارسی‌زبانان روبرو شده است و سایت بلاگفا با توجه به همین موضوع و با هدف ایجاد بستر و ابزاری مناسب برای ایجاد و مدیریت وبلاگ‌ها تاسیس شده است.» بلاگفا گر چه اولین سایت ایرانی ارائه‌کننده‌ خدمات رایگان وبلاگ‌نویسی نبود، اما در مدت کوتاهی توانست به محبوبیت مطلوبی میان بلاگرهای فارسی‌زبان دست یابد. تا جایی که در برهه‌ای اعلام شد که پربیننده‌ترین سرویس وبلاگ فارسی در چند ماه متوالی بوده است. ادعایی که بر پایه‌ی گزارش‌های دو سایت تحلیل ترافیک و آمار بازدیدکنندگان سایت‌ها به نام الکسا و متریکس‌مارکت بود و همان‌وقت یکی از مدیران پرشین‌بلاگ آن را نقد کرد و بی‌اعتبار دانست. اما در آمار استنادی از گوگل نیز بلاگفا در رتبه‌ی دوم سایت‌های فارسی ارائه‌دهنده‌ سرویس وبلاگ قرار داشت که این نیز حاکی از موفقیت بلاگفا در در همین مدت محسوب می‌شود برای رسیدن به هدف نهایی آن: میزبانی از هزاران وبلاگ و وبلاگ‌نویس.

در حال حاضر امکاناتی که بلاگفا ارائه می‌دهد، گسترده‌تر و بیشتر از امکاناتی است که سایت‌های رقیب (به ویژه جدی‌ترین رقیب آن: پرشین‌بلاگ) به کاربران خود می‌دهند که در کنار رابطی ساده و کاربرپسند مزیت عمده‌ی این سایت است. امکاناتی مانند:درج تصویر نویسنده یا لوگوی وبلاگ، استفاده چندین نویسنده از یک وبلاگ (وبلاگ گروهی)، امکان موضوع‌بندی مطالب بلاگ و دسترسی به آرشیو موضوعی، درج نامحدود پیوندهای روزانه، درج ادامه‌ مطلب و نمایش متن کامل پست در یک صفحه دیگر و امکان تایید نظرات خوانندگان برای نمایش توسط نویسنده وبلاگ.

قطع موقت سرویس بلاگفا در اواخر بهمن‌ماه سال 1384، از چالش‌های این سایت در این سال بود. حمله‌ای که ناشی از مشکل دیتاسنتر شرکت OURIRAN به دلیل یک حمله بزرگ اینترنتی از نوع DOS Attack به سرور روزنامه همشهری واقع در دیتاسنتر این شرکت بود. OURIRAN میزبان و از حامیان سایت بلاگفا است.

پارسیک
www.parseek.com

سایت پارسیک در اردیبهشت 1381 و با هدف ایجاد خدمات جستجو به پارسی‌‌زبانان تاسیس شده است.

خدمات سایت پارسیک در حال حاضر شامل این بخش‌ها است:
جستجو در وب - برای جستجو در صفحات وب و با امکانات خاص جهت جستجوی فارسی
جستجو در تصاویر در وب - جستجو در صفحات سایت‌های علمی و دانشگاه‌ها - جستجوگر اخبار - برای ارائه و نمایش آخرین اخبار سایت‌های خبری و خبرگزاری‌ها در موضوعات گوناگون (ایران، جهان، اقتصادی، علمی، هنری، ورزشی) به تفکیک زبان‌های فارسی و انگلیسی
واژه‌نامه (فرهنگ لغت) - ابزاری برای پیدا کردن معنای فارسی واژه‌های انگلیسی
و دیگر بخش‌ها مانند آخرین قیمت‌های ارز و طلا و ...

سایت پارسیک آخرین اخبار را بصورت موضوعی و به فرمت RSS در اختیار کاربران قرار می‌دهد تا کسانی که از نرم‌افزارهای خبرخوان و یا پیام‌رسان یاهو (Yahoo Messanger) استفاده می‌کنند، بتوانند به صورت خودکار به آخرین اخبار دسترسی داشته باشند و هم‌چنین مدیران سایت‌ها و نویسندگان وبلاگ‌ها می‌توانند اخبار پارسیک را در وب‌سایت یا وبلاگ خود نمایش دهند.

مهم‌ترین مزیت پارسیک نسبت به سایر جستجوگرهای وب، جستجو به زبان فارسی است. صفحه کلید مجازی فارسی و بهینه‌سازی جستجوی فارسی با توجه به کدها و شکل‌های متفاوت حروف فارسی به‌ویژه اختلافات ناشی از تفاوت‌های حروف (ک-ك) و (ی-ی) از این مزایاست که کمک خوبی برای پارسی‌زبانان باشد.

خدمات پارسیک رایگان است و هزینه‌های خود را از طریق جذب آگهی و حامیان مالی تامین می‌کند.

پرشین‌بلاگ
www.persianblog.com

اولین و بزرگ‌ترین سایت ارائه‌دهنده خدمات وبلاگ‌نویسی برای فارسی‌زبانان که از خرداد سال 81 تا کنون راه پر فراز و نشیبی را طی کرده است. بی‌تردید روزی که سه دانشجوی علاقه‌مند به برنامه‌نویسی اقدام به تاسیس این سایت کردند، هیچ‌گاه فکرش را هم نمی‌کردند که در کمتر از چهار سال، کار تفریحی آنان تبدیل شود به مجموعه‌ای از سایت‌ها که لقب اغراق‌آمیز بزرگ‌ترین جامعه‌ی اینترنتی ایرانیان را به خود اختصاص دهد. پرشین‌بلاگ که بعدها مالکیت آن در اختیار شرکت آریاگستر قرار داده شد، در این سال‌ها برگزار کننده، حامی و شرکت‌کننده در جشنواره‌ها و نمایشگاه‌های بسیاری بوده است که آخرین آن‌ها در سال 84 جشنواره‌ی وبلاگ‌نویسی قرآنی بود که ایکنا آن را برگزار کرد.

امکانات پرشین‌بلاگ در این سال‌ها به تدریج اضافه شده و در این اواخر با راه‌اندازی سرویس آمارگیری PersianStat اقدام به اضافه نمودن این سرویس به وبلاگ‌های خود نمود تا نویسندگان آمار کاملی از بازدیدکنندگان وبلاگ خود در اختیار داشته باشند. امکانی که بعد از فیلتر شدن سایت محبوب ند‌استت و بعدها webstat جای خالی‌ش به شدت احساس می‌شد.
در اواخر بهمن‌ماه امسال بجای صفحه اصلی سایت و وبلاگ هایی که از این سرویس وبلاگ نویسی فارسی استفاده می‌کنند صفحه مجعولی نمایش داده می‌شد که در آن هکری با نشانی ایمیل خود و در پایین پرچم جمهوری اسلامی ایران این پرسش را مطرح کرده که «چرا بهترین سایت سرویس‌دهنده وبلاگ ایران به دلیل امنیت کم باید هک شود؟» در مقابل یکی از مدیران پرشین‌بلاگ با رد هرگونه نفوذ و دخل و تصرف در سرورهای پرشین‌بلاگ مشکل بوجود آمده را ناشی از دستکاری در DNS Server دامین PersianBlog دانست که بوسیله تکنیکی انجام شده بود که به DNS poisoning معروف است. و تنها برای کاربران برخی ISPها قابل مشاهده بود. نکته‌ی جالب در این ماجرا، پیغامی بود که هکر نوشته بود: چرا «بهترین سایت سرویس‌دهنده وبلاگ ایران» ...!
بیش از نیم‌میلیون وبلاگ و دویست‌هزار بازدیدکننده‌ی روزانه، جایگاه این سایت را به خوبی نشان می‌دهد.

دو در دو
www.doxdo.com

نیازی که مدت‌ها در بین سایت‌های فارسی‌زبان محسوس بود: «یک سیستم خبرخوان آنلاین به جمع‌آوری اخبار و نوشته‌های جدید بپردازد و از خروجی متنی وبلاگ‌ها و سایت‌هایی که به عنوان منبع برای آن تعریف شده‌اند تغذیه می‌کند.»

سایت‌های صبحانه و هفتان شاید پاسخی به این نیاز بودند اما این دو توسط کاربران و نیروی انسانی به‌طور دستی به‌روزرسانی می‌شوند اما خروجی دودردو به‌صورت خودکار و به دو فرمت RSS و Atom تهیه می‌شود. از این خروجی‌ها می‌شود در سیستم‌های خبرخوان مثل BlogLines استفاده کرد و یا آخرین مطالب منتشر شده در دودردو را در وبلاگ‌های دیگر یا مسنجرها نمایش داد. برای وبلاگ‌ها و اخبار صفحات جداگانه در نظر گرفته شده و هر کاربر بنا به نیاز خود می‌تواند از خروجی‌های جداگانه (فقط وبلاگ‌ها یا فقط اخبار) استفاده کرده و یا از خروجی همه مطالب بهره ببرد.

نرم‌افزار دو در دو هر یک‌ساعت یک‌بار تمامی منابعش را چک می‌کند و براساس زمان انتشار طبقه‌بندی نموده و نمایش می‌دهد. امکان پیشنهاد منابع جدید نیز برای آن فراهم است که شرایط‌ش را می‌توانید در این‌جا ببینید.

دو در دو از شهریور ماه 1384 شروع به کار کرده و در این مدت کوتاه با ارائه‌ی یک سرویس مفید و کارآ و البته رایگان، توانسته خود را به عنوان یکی از منابع برای کاربران فارسی‌زبان در اینترنت مطرح کند. متوسط بازدید روزانه‌ی حدود پنج‌هزار و چهارصد صفحه در این مدت، آمار خوبی است!

عکاسی
www.foto.ir

شاید بپرسید که با وجود سایت‌های بزرگ و معتبری مثل فتودات‌نت و یا فتوسیگ و یا چندین سایت مشابه دیگر، وجود چنین وب‌سایتی چه اهمیتی دارد؟! در جواب می‌توان گفت به دو دلیل: زبان فارسی و امکان برگزاری نمایشگاه در ایران!

فارسی بودن سایت این امکان را فراهم می‌آورد که کاربرانی که آشنایی چندانی با زبان خارجی ندارند، بتوانند بیشترین استفاده را ببرند و درباره‌ی سایر عکس‌ها نظر بدهند و در تالارهای تخصصی گفتگو بنشینند. در میان سایت‌های فارسی در زمینه‌ی عکاسی، این وب‌سایت را به دو دلیل انتخاب کرده‌ایم. یکی امکانات بیشتری که به کاربران خود می‌دهد. دوم تعداد بیشتر کاربران و سوم برگزاری یک نمایشگاه عکس‌های گروهی از کاربران در دی‌ماه سال 1384 در فرهنگ‌سرای شفق تهران.

امکان دسته‌بندی عکس‌ها، جستجو در آن‌ها و امتیازدهی توسط کاربران و نقد و چندین امکان کاربردی و جذاب دیگر از مزایای این سایت است. تنها اعضا می‌توانند از خدمات سایت بهره‌مند شوند ولی عضویت در این سایت هم رایگان است. گر چه بازدید از گالری برای کسانی نیز که عضو نیستند نیز امکان‌پذیر و البته لذت‌بخش است!
رویه و سیاست‌کاری و راهنمای سایت عکاسی را در این‌جا می‌توانید بخوانید.

کلوب
www.cloob.com

زمانی که گوگل، با پشتیبانی از ایده‌ی یکی از کارکنانش بنام اورکات، سایتی را در زمینه‌ جامعه‌ مجازی معرفی کرد که نام طراحش را روی خود داشت، استقبال بی‌نظیر کاربران اینترنت در کوتاه مدت، رقیبان را واداشت تا نمونه‌هایی از این ایده‌ی جامعه‌ی مجازی را ارائه دهند تا کاربران بیشتری را به دست آورند. hi5 پیشنهاد یاهو بود که چندان موفق نبود. کاربران ایرانی اورکات -که گفته شد چهارمین ملیت در اورکات هستند.- بعد از فیلتر شدن این سایت در ایران به سراغ سایت‌های دیگری مثل گزک رفتند که آن‌ها هم به ترتیب فیلتر شدند!

کلوب، نسخه‌ ایرانی سایت‌هایی مثل اورکات است که شعار «جامعه‌ی مجازی ایرانیان در سراسر دنیا» را بر صفحه‌ی اول خود دارد. با طرحی که بی‌شک سعی داشته که نزدیک‌ترین تشابه را به سایت اورکات داشته باشد. رنگ صفحات، امکانات و بخش‌بندی‌ها و حتی نوع چیدمان صفحه، تشابه کاملی با اورکات دارد. رابط کاربری آسان و دسترسی ساده به امکانات، از مزایایی است که کلوب مانند سلف خود دارد و البته با برخی امکانات بیشتر مثل وبلاگ و طالع‌بینی و بخش‌هایی که اختصاصا برای کاربران ایرانی طراحی شده است: فروشگاه اینترنتی با امکان پرداخت الکترونیکی از داخل ایران، برگزاری تورهای مسافرتی و البته منوها و راهنمای کاملا فارسی!

چندین امکان بیشتر هم وجود دارد که با عضویت ویژه ارائه می‌شود. امکاناتی مانند: ارسال SMS از طریق سایت، افزایش تعداد دوستان و گنجایش صندوق پیام، جستجوهای پیشرفته و ارسال رایگان کتاب. عضویت ویژه با پرداخت حق عضویت میسر است که از طریق بانک‌های ایرانی ملی و پارسیان صورت می‌گیرد.

کلوب برای برنامه‌نویسی از تکنولوژی Open Source استفاده کرده است و خدمات پایه خود را به رایگان ارائه می‌دهد.

ارائه‌ سرویسی پرطرف‌دار که نمونه‌ای در بین سایت‌های فارسی نداشت، استقبال خوب کاربران ایرانی را از این سایت در سال 1384 به دنبال داشت. در سال گذشته به دنبال فیلتر شدن اورکات و سایت‌های مشابه خارجی کلوب با استقبال قابل توجه کاربران مواجه شد و توانست صدها هزار کاربر را جذب خود کند.

وبگذر
www.webgozar.com

وبگذر مجموعه‌ای است از ابزارهای حرفه‌ای که به صورت رایگان در اختیار کاربران ایرانی اینترنت قرار می‌گیرد. این ابزارها شامل خدماتی هم‌چون شمارنده و سایت‌های پربیننده، نظرسنجی، خبرنامه و قالب وبلاگ است که با امکان کنترل‌های مختلفی برای سفارشی نمودن در اختیار کاربران قرار می‌گیرد.

این ابزارها به سادگی و با افزودن یک کد html در صفحات سایت و یا وبلاگ قابل دستیابی هستند و برای استفاده از آن‌ها نیازی به دانش فنی خاصی نیست. تنها کافی است در این سایت عضو شده و ابزار جدیدی را مانند یک نظرسنجی ایجاد کنید و در نهایت کدی را که در اختیارتان قرار می‌گیرد، در صفحه‌ی خود قرار دهید. به همین سادگی!

در سال گذشته استفاده از خدمات این سایت در گوشه و کنار وب‌سایت‌ها و وبلاگ‌های فارسی زیادی به چشم می‌خورد. تا اواخر سال 1384 بیش از پنجاه و دو هزار وب‌مستر ایرانی کاربر وبگذر شده‌اند و از امکانات و خدمات آن استفاده می‌کنند.