نوحهخوانی و مرثیهسرایی در رثای امام حسین و ائمه اطهار از نمونههای بارز هنر ایرانی و عشق و علاقه مردم ایران زمین به خاندان عصمت و طهارت است. در شرایطی كه اعراب بنی امیه از یكسو با فرهنگ و هنر ایرانی و از سوی دیگر با تشیع میجنگیدند این دو عنصر یعنی هنر ایرانی و ارادت به اهل بیت پیامبر و امامان در نقطهای تلاقی كردند و عشق و عرفان و زیبایی و پرستش و اسلام علوی را به اوج رساندند. برخورد ایرانیان با اسلام در حقیقت انقلاب دیگری در خارج از عربستان بود. ایرانیان با عشق و علاقه به دین مبین اسلام و رهنمودهای متعالی آن و با تكیه بر قول پیامبر و روایات و بهرهگیری از كلام خداوند و بزرگان دین در حكمت و فلسفه، معماری و هنر های تجسمی، ادبیات و شعر و موسیقی، پزشكی، تاویل و تفسیر قرآن و ... به جایگاهی درخور و شایسته رسیدند.
ایرانیان نه تنها در دوره های اخیر كه در تمام تاریخ 1400 ساله اسلام حامی و پیروان خاندان نبی و امامان معصوم بودهاند و در حمایت و پاسداری از این میراث بزرگ كوششهای فراوانی كردهاند. یكی از این تلاشها زنده نگاه داشتن عقیده امام حسین ( ع) و پاسداری از حركت این امام همام بوده است. مراسمها و آیینهای گوناگونی در نقاط مختلف كشور در ایام سوگواری محرم برگزار میشود و تعزیه از این جمله است. همانطور كه میدانید در ایام عاشورا توسط مداحان اهل بیت نوحه خوانی انجام میشود كه این نوحهها در برگیرنده حوادث و اتفاقاتی عاشورا و ذكر مصیب خاندان پیامبر گرامی اسلام و نیز رنج ها و رشادتهای اهل كربلاست. این نوحه ها همه در دستگاههای موسیقی ایرانی چون شور و ماهور ..... خوانده میشود. در گذشته و كما بیش حالا مداحان اهل بیت اهالی اهل موسیقی و شعر بودهاند و گاه خود سراینده اشعار مدح و مرثیه بودهاند. من قصد ورود به این مبحث پیچیده و اصیل را ندارم ، البته ناگفته می دانید كه عظمت و شكوه این نوحه در چیست وكجاست. اما نكتهای كه بنده میخواهم مطرح كنم چیز دیگری است. من پارسال هم می خواستم در مورد نوحههای عاشورایی بنویسم ولی میسر نشد اما امسال وقتی كه كاستی از یك خواننده لوس آنجلسی به دستم رسید كه در آن نوحه هم خوانده بودند مصم شدم كه بنویسم. متاسفانه امروز چه در داخل كشور و چه در خارج كشور حركتی شروع شده است كه به نظر بنده طراحی شده و عمدی می باشد در جهت از بین بردن فرهنگ عاشورایی و نوحه و نوحه خوانی. به نظر میرسد دشمنان جمهوری اسلامی اینبار شمشیر تیز كرده اند تا ریشه اعتقادات مردم این سرزمین را بزنند و با فرستادن نوحه های جدید كه توسط آدم های معلوم الحال خوانده می شود سعی در كمرنگ كردن توجه جوانان به نوحه های اصیل و اشعار معنی دار دارند.
اجرای چهار قطعه نوحه توسط خواننده لوس آنجلسی و اشاعه در بین جوانان و دور كردن آنها از تكایا و مساجد یكی از مواردی است كه مورد توجه دشمنان اسلام و ایران است. من به شدت اعلام خطر می كنم و می گویم كه با این روند ادبیات عاشورایی بویژه در نوحه دچار هرج و مرج و دگرگونی خواهد شد چرا كه برخی از مداحان داخلی هم خواسته یا نا خواسته دارند به این امر دامن می زنند. همانطور كه گفتم نوحه خوانان در گذشته موسیقی را بلد بودند و در ریتم گذاری و ملودی سازی بر روی اشعار نوحه استاد بودهاند. امروز هم اگر پایتان را ار تهران بیرون بگذارید خواهید دید كه مثلا در لرستان همچنان ملودی سازیها بر روی نوحه به صورت اورجینال انجام میشود و حتی گاه این ملودی نوحههاست كه مورد تقلید آهنگسازان قرار می گیرد و نوحه خوان های شهرستانی هنوز تحت تاثیر مداحان پایتخت كه گاه از این روش ها برای نوحه خوانی استفاده می كنند قرار نگرفته اند.خوشبختانه هنوز در شهرستان ها لحن ها و ریتم ها و متد عزاداری همچنان اصیل و در شان عاشورا انجام می گیرد. شاید به تحقیق بتوان گفت كه سالهاست ( شاید دست كم 70 سال) كه اشعاری كه مردم در خرم آباد در ظهر عاشورا می خوانند هیچ تغییری نكرده است چراكه شعر و ملوی در نهایت زیبایی و معنا قرار دارد و نیازی به تغییر آن نیست.نوحه های آذری هم كه دیگر جای بحث ندارد كه آدم حتی اگر آذری هم بلد نباشد از شنیدن آنها بهره می برد. من نمی دانم چرا باید نوحه های ما روی آنگ تصنیف های معروف تركی و لوس آنجلسی و یا پاپ خوانده شود؟ آیا این ظلم به عاشورا نیست؟
بههر حال قصد من طرح موضوع بود و هشدار به خودم كه گاه چند خطی برای ادای دین به شاه شهیدان و خاندان مطهر پیامبر می نویسم و به مداحان و شعرا و اهالی فرهنگ و ادب كه باید متوجه این حركات در جامعه بود.
امسال هم در خرم آباد مردم صبح عاشورا سر تا پای خود را گلی می كنند و در قالب دستههای سینه زنی تا ظهر عاشورا قیامتی به پا میكنند و باز ظهر عاشورا كه میرسد مردم از زن و مرد زیر غبار گل خشك شده بر داغ عاشورا همان نوحه همیشگی را می خوانند: ( بابا چرا سر بر بدن نداری ...................) و بعد مردم كه بر سر مزار شهدای جنگ تحمیلی حاضر میشوند. شب هم كه فرا برسد حكایت حكایت شمع است و بیتی كه همه از بر دارند: (شام غریبان حسین امشب است........غلغله در ارض و سما امشب است)
موج اول تحریف عاشورا نمی دانم از کی شروع شد ، شاید از دوران صفویه. موج دوم اما هم اکنون در حال شکل گیریست ، من هم احساس خطر می کنم . شدیدا
طوري از دشمنان حرف ميزني كه انگار به توهم توطئهي همهجانبه باور داري برادر! دشمني اگر باشد بلاهت بعضيهاست كه جرات نقد نميدهد... .
با سلام وخسته نباشی
سری به وبلاگ من بزن یا علی