مجموعهی "شبهای برره" که به عنوان برنامهی طنز روتین، هر شب از شبکهی سوم سیما پخش میشود را میتوان مجموعهای کاملاً موفق در جذب مخاطب دانست. آمار بینندگان این مجموعه، آماری آرمانی و فوقالعاده مطلوب است. لحظهای به این مسأله فکر کنید که سیاستگذاران فرهنگی - رسانهای به این مسأله علم دارند که 83 درصد از افراد جامعهی 70 میلیونی، بینندهی این سریال هستند. یعنی یک تودهای حدود 58 میلیون نفری. سیاستگذاران رسانهای و همچنین به طور کلی حکومت از این مسأله آگاهی دارند که 58 میلیون نفر از افراد جامعه در یک ساعت معین مشغول به انجام کاری مشخص هستند که بسیار مطلوب است و میتواند به کمک بسیاری از برنامهریزیهای موقت اجتماعی بیاید. این که سیاستگذاران چقدر از این مسأله به سود خود و بازنمایی آنچه که مدنظرشان است استفاده میکنند، نیازمند تحقیقی جامع و کامل است.
***
مسألهی دیگری که نگرانی برخی از منتقدین را موجب شده است، لهجهی خاص و «مندرآوردی» مهران مدیری و پیمان قاسم خانی (به عنوان کارگردان و نویسندهی سریال) است که در شبهای برره به کار برده میشود.
اما به قول استاد زرویی نصرآباد مشخص نیست که این تقدس زبانی از کجا ناشی شده است؟ نگاهی به تمام مجموعههای طنز که در سالیان اخیر از شبکههای مختلف سیما پخش شده است، مشخص میسازد که هر کدام با خودشان «تکهکلامهایی خاص» را به جامعه تزریق کردند که بلافاصله وارد فرهنگ گفتاری محاورهای جامعه شد؛ اما چون از اصلیترین عوامل ماندگاری زبان «تکرار» و بازتولید از طرف منابع شفاهی و مکتوب است، بعد از مدتی تمام آن «تکهکلامهای خاص» فراموش شدند و از بین رفتند. در مورد لهجهی بررهای نیز این مسأله صدق میکند که با تمام شدن این برنامه و گذشت زمان، دیگر اثری از تأثیرگذاری این لهجهی تازهساز، در بین کلامهای محاورهای باقی نمیماند.
***
روستای برره، نمونهی کوچکی از جامعه امروز ماست که در زمان گذشته روایت میشود و تنها عامل جدایی آن با جامعه ی امروز شاید عکس رضا شاه باشد که در ژاندارمری برره، روی دیوار نصب شده است. مدیری سعی دارد با زبان طنز به سمت بیعدالتیها و ناراستیهای جامعه هجمه کند و مخاطب را به تمثیل بخواند که بارها و بارها مخاطب برنامه ی او با خودش زیر لب زمزمه کند: «اینجا منظورش فلان است... ها!»
در روزگار ما خندیدن به مشکلات راهحلی است که همه جا توصیه میشود. اما خنداندن این مردم خسته از معیشت روزانه کار آسانی نیست باید در نظر گرفت که ایده ای که برای مفرح ساختن این مجموعه به کار رفته است در عین ملموس بودن فاصله خود را با مخاطب حفظ می کند و مخاطب هم چنان خود را بالاتر از شخصیت های این مجموعه می داند.
مردم جامعه، مدیری و کار او را باور کرده اند و به او در ارائه و زدن حرف دلشان امیدبسته اند .
روزی و بهتر است بگویم شبی، "شبهای برره " تمام می شود و آنچه می ماند خاطرهای احتمالا شیرین اما نه ماندگار !در ذهن بینندگان این برنامه است.
