هنوز سریال شروع نشده بود که مردم از تبلیغات یکی دو دقیقه ای اش جذب شدند. با خاطره هایی که مجموعه های ساخته شده توسط مدیری در اذهان مردم بوجود آورده بود و اخباری که حول و حوش کار جدید به گوش می رسید، پیش بینی می شد که از همان ابتدا مشتریان ثابتی را پای تلویزیون بنشاند. یادم می آید در آن وقت، پررنگ ترین جزء این تبلیغات چند دقیقه ای تصنیفی بود که با صدای مدیری پخش می شد و از همان زمان بود که ''بیا بریم دشت'' بر سر زبان ها افتاد.
گفتار در خصوص شب های برره و نقد و بررسی پیرامون زوایای مختلف این مجموعه بارها و بارها توسط رسانه ها صورت پذیرفته و جنبه های بسیاری در این بررسی ها مورد نظر کارشناسان و صاحب نظران قرار گرفته است.اما آن چه در این بین با وجود پررنگ بودن و تاثیرپذیر بودنش کمتر مورد توجه بوده پرداختن به موسیقی این مجموعه ی طنز شبانه است.
گرچه موسیقی این سریال تنها درتیتراژ ابتدایی خلاصه می شود و در حال حاضر موسیقی متنی در مجموعه وجود ندارد ( در قسمت های ابتدایی به دلیل داشتن فرصت بیشتر برای آهنگساز، موسیقی برای متن نوشته شده بود که این موضوع تنها چند قسمت ابتدایی را شامل شد و عوامل سریال در قسمت های بعدی مجبور بودند بلافاصله پس از ضبط، با چند ثانیه ای موسیقی سر و ته قضیه را هم آورند و به پخش برسانند...)، اما پرداختن به نکاتی که در موسیقی شب های برره مدنظر قرار گرفته و همچنین علل مورد توجه قرار گرفتنش، به صورت کوتاه و گذرا بیراه نیست:
در سال های اخیر موسیقی متن سریال ها اصلا با متن فیلم و فضای داخلی آنها ارتباطی ندارد. احتمال می دهم موسیقی را برای این می سازند که سریال های ما تنها موسیقی داشته باشد و ببننده ی تلویزیونی به این طریق تفاوت این عصر و فیلم و سریال امروز را با هفتاد هشتاد سال پیش حس کند!
(البته باید اذعان کرد که در این بین آهنگسازان انگشت شماری برای ساخت موسیقی به کار گمارده می شوند و این موضوع باعث می شود چندان تفاوتی میان موسیقی یک سریال با سریال دیگر، با محتوا و فضای کاملا متفاوت که اتفاقا هر دو را یک آهنگساز آهنگسازی کرده وجود نداشته باشد.)
شب های برره با توجه به این بحث که موسیقی متن خاصی هم ندارد، قابل نقد نیست و عوامل و دست اندرکاران مجموعه احتمالا برای اینکه چنین ایرادی بر کارشان وارد نیاید صورت مسئله را به طور کلی پاک کرده اند!
در چند سال گذشته، اهتمام آهنگسازان موسیقی فیلم و سریال بر این بوده تا بیشتر به موسیقی تیتراژ بپردازند تا بتوانند با این ترفند قدری موسیقی بی محتوای متن سریال را کمرنگ تر کنند! در این نوع کارها عموما تصنیفی اجرا می شود و در تیتراژ ابتدا یا انتهایی سریال پخش می شود. این موضوع به خصوص در سریال های شبانه و روتین محسوس تر است و به دلیل همان کمی وقت برای فرستادن برنامه به آنتن این موضوع تشدید می یابد.
موسیقی سریال شب های برره هم از این قاعده پیروی می کند و همانطور که می بینید به جز تصنیف ابتدایی، ملودی متفاوت دیگری شنیده نمی شود.
مشکلی که بسیاری از هموطنان عزیز را در همراهی و همخوانی با خواندن مهران مدیری کمی آزرده می کند، واضح نبودن بیان خواننده است. حتما شما خیلی دقت کرده اید تا بفهمید در پایان هر مصرع خواننده چه می گوید! شاید این بدین خاطر است که مهران مدیری علیرغم چند اجرا خواننده ایست آماتور و نمی داند که یکی از اصول خوانندگی واضح تلفظ کردن و ادای مشخص کلمات است. و شاید هم این موضوع از مزایای طنز بودن سریال نشات گرفته است.
با تمام این حرف ها و ضعف های مشهود موسیقی شب های برره موفق عمل کرده، به این دلایل:
اول: تصنیف استفاده شده یکی از ملودی های محلی و قدیمی خراسانی است. فولکلور بودن این تصنیف و ویژگی هایی که در ساختار یک تصنیف قدیمی و خاطره انگیز وجود دارد، هماهنگی خاصی با سریال ایجاد کرده و مطمئنا به سلیقه ی بیننده ی تلویزیونی می نشیند و او را برای دیدن یک سریال شبانه آماده می سازد.
در واقع قابلیت این تصنیف و انعطاف پذیر بودنش باعث شده تا عوامل سریال از آن استفاده کنند.
دوم. همانطور که در بالا ذکر شد، لازم است که موسیقی و تصانیف مربوط به سریال با محتوا و موضوع سریال سنخیت داشته باشد. شاید این تصنیف در نگاه اول هیچ ربطی به شب های برره نداشته باشد. بالاخره لحن و لهجه ی خواننده و همنواهایش با لهجه ی برره ای کاملا متفاوت است. اما ارتباط بین این تصنیف و سریال، تنها در فضایی است که در تصنیف وجود دارد، فضایی روستایی که با تصاویر تیتراژ به خوبی همگن است.
سوم. در انتخاب این تصنیف برای تیتراژ ابتدایی هم درست عمل شده. چه می توانست این تصنیف در پایان سریال استفاده شود. استفاده در تیتراژ آغازین اگر مورد استقبال قرار می گرفت می توانست شور بیشتری در بیننده بیافریند که خوشبختانه این موضوع شد.
چهارم. ریتمیک بودن تصنیف حاضر نیز به توجه بیشتر منجر می شود و تنظیم ساده با سازهایی روستایی در خوب نشستن کار در این مجموعه کمک فراوانی کرده است و در کل موسیقی این کار را علیرغم کم بودنش در گوشه قرار نداده.
چه بسا در آینده ای نزدیک کاست موسیقی شب های برره نیز به بازار بیاید و در چند روز اول نایاب شود! که از اوضاع و احوال بازار موسیقی ما بعید نیست.
پنجم. از همه ی این حرف ها گذشته خواندن مهران مدیری که بازیگری چهره و شاخص و محبوب مردم است در موفقیت کار نقشی پر رنگ داشته. فکرش را بکنید این تصنیف را خواننده ای حرفه ای می خواند. در آن صورت آیا شنوندگان و بینندگان چنین استقبالی از کار می کردند؟
در واقع اقبال مدیری یا بهتر بگویم هوشیاری او و دیگر یارانش در انتخاب و اجرای موسیقی به کمک آمده تا این جزء از سریال با ساختار ساده و روان و دلنشینش بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.
