April Fools Day يا روز احمق‌ها، روزي است که در آن مردم غرب بر اساس يک رسم قديمي به هم دروغ مي‌گويند و سعي مي‌کنند همديگر را سر کار بگذارند، آنها اعتقاد دارد که دورغهايشان در اين روز بخشيده مي‌شود. اين روز مناسبتي است با ريشه تقريبا نامشخص که در مورد تاريخچه آن اختلافاتي وجود دارد. قبل از رسميت يافتن تقويم جورجين در سال ۱۵۶۴، اين روز به روايتهاي گوناگون توسط روميان باستان و هندوها به عنوان روز اول سال قلمداد مي‌شده است. به روايتي ديگر انگليسي‌ها براي اولين بار در قرن هجدهم اين روز را پايه‌گذاري کردند.
در ايران هم ايرانيان در روز ۱۳ فروردين که تنها يک روز با اول آوريل فاصله دارد سعي مي‌کنند با دروغ سيزده همديگر را سر کار بگذارند، البته در ايران از مراسمات خاص کشورهاي غربي خبري نيست.
هر چند که به نظر مي‌رسد اين سنت ريشه بلند مدتي در تاريخ ايرانيان نداشته باشد و تقليدي باشد از غربي‌ها، اما خصوصا در سالهاي اخير از طرف رسانه‌هاي ايراني جدي گرفته شده.

هفت‌سنگ هم دو سال پيش يعني در شماره فروردين سال ۸۲ يک دورغ سيزده منتشر کرد. ماجراي «تام كروز در ایران» که به عنوان دروغ ۱۳ در هفت‌سنگ منتشر شد را خيلي‌ها جدي گرفتند و حسابي سر کار رفتند! (چند نمونه از واکنش‌ها به آن مطلب هفت‌سنگ: يک - دو - سه)
البته ما امسال دروغ سيزده نداريم و مي‌توانيد با خيال راحت مطالب مجله را بخوانيد!

در ادامه چند نمونه از معروف‌ترين دروغ‌هاي اول آوريل را به نقل از اين سايت مي‌خوانيد.

پيدا شدن مقبره سقراط:

در سال ۱۹۹۵، وزارت فرهنگ يونان اعلام کرد که در طي حفاري براي احداث سيستم متروي آتن، باستانشناسان به جايي در نزديکي پايه‌هاي آکروپليس رسيده‌اند که معتقدند مقبره سقراط است. در آنجا جامي محتوي آثاري از hemlock (زهري که براي کشتن سقراط استفاده شد) و تکه‌اي چرم که قدمت آن را به ۳۹۰-۴۰۰ قبل ار ميلاد مسيح تخمين زده‌اند را در قبر يافته‌اند. خبرگزاري فرانسه هم بلافاصله اين خبر را پخش کرد بي‌خبر از آنکه وزارت فرهنگ يونان شوخي کرده است و مجبور ‌شد چند ساعت بعد با شرمندگي خبر را تکذيب کند.

فردا آخر دنيا:

در روز ۳۱ مارس ۱۹۴۰، موسسه فرانکلين خبري منتشر کرد مبني بر اينکه دنيا در روز بعد به آخر خواهد رسيد. اين خبر توسط ايستگاه راديويي KYW اينطور پخش ‌شد: «بزرگترين ترستان که به آخر رسيدن دنيا بوده است به وسيله‌ي ستاره شناسان موسسه فرانکلين در فيلادلفيا تاييد شده است. دانشمندان پيش‌بيني کرده‌اند که دنيا فردا راس ساعت ۳ بعدازظهر آخر خواهد رسيد. اين يک شوخي آوريل نيست. Wagner Schlesinger مدير Fels Planetarium شهر هم اين موضوع را تاييد کرده است.» واکنش عمومي بسيار فوري بود. مقامات محلي با سيلي از تماسهاي ديوانه‌وار مردم روبه‌رو شدند و اين وحشت تنها زماني فروکش کرد که موسسه فرانکلين اين خبر را تکذيب کرد. فرد فريبکاري که مسئول انتشار اين خبر بوده است William Castellini مسئول خبري موسسه بود. او قصد داشت با نشر خبر دروغين براي کنفرانس روز اول آوريل درباره چگونه دنيا به پايان مي‌رسد تبليغ کند. بلافاصله پس از اين ماجرا موسسه او را اخراج کرد.

ريشه تاريخي روز اول آوريل:

در سال ۱۹۸۳، خبرگزاري اسوشيتد پرس گزارش داد که سرانجام معماي ريشه تاريخي روز اول آوريل حل شده است. Joseph Boskinاسوشيتد پرس نوشت استاد تاريخ دانشگاه Boston کشف کرده است اين جشن از زماني آغاز شد که يکي از دلقک‌هاي قصر کانستنتين - امپراطور روم - ادعا کرده بود که دلقک‌هاي قصر بهتر از امپراطور مي‌توانند حکومت را اداره کنند. در پاسخ به اين ادعا، کانستنتين دستور مي‌دهد که به آنها فرصتي داده شود تا اين ادعا را به اثبات برسانند. بنابراين قرار بر اين شد که هرساله امپراطور روزي از سال را براي حکومت دلقکها تايين کند. در سال اول حکومت به يک از دلقک‌ها به نام Kugel داده شد و او هم بلافاصله حکم کرد که در آنروز فقط حرف‌هاي بي‌معني در قصر اجازه گفته شدن دارند. و از آنجا رسم روز اول آوريل شروع شد. رسانه‌هاي خبري در سراسر دنيا اين خبر را پخش کردند در حالي که متوجه نبودند که Boskin دروغ گفته است. چند هفته بعد Boskin اعتراف کرد که حتي کلمه‌اي از اين خبر صحت نداشته است. همچنين دانشگاه Boston پيام عذرخواهي براي اين شوخي منتشر کرد و بسياري از نشريات هم اين خبر را تکذيب کردند.

خالکوبي‌هاي تبليغاتي:

در سال ۱۹۹۴، برنامه «همه چيز در نظر گرفته شده» در راديوي سراسري اعلام کرد که شرکت‌هايي نظير پپسي نوجواناني را که گوشهاي خود را با نشانهاي تجاري خالکوبي کنند حمايت مالي خواهد کرد. در مقابل اينکه خود را با اين علائم تجاري علامتگذاري کنند ، اين نوجوانان براي تمام عمر تخفيف ۱۰ درصدي از محصولات اين شرکتها را دريافت خواهند کرد. گفته مي‌شد که نوجوانان واکنش مشتاقانه‌اي به اين معامله نشان داده بودند.

سن حقيقي بريتني اسپيرز:

در سال ۱۹۹۹، سايت موسيقي Wall of Sound خبر داد که Spears در واقع ۱۱ سال بزرگتر از آني است که مردم فکر مي‌کنند؛ يعني او ۲۸ ساله است نه ۱۷ ساله. اين خبر با چاپ عکسي از Spears جوان با حالتي فريبکارانه بر روي جلد مجله RollingStone ادامه يافت. گزارش Wall of Sound حاوي جزئياتي مي‌شد مانند اين که او در واقع با نامBelinda Sue Spearson در ۷ اوت ۱۹۷۰و در West Bton Rouge به دنيا آمده است و اين که او به دبيرستان Robert E.Lee مي‌رفته است. گفته مي‌شد که همکلاسي‌هاي قديميش در صدد اين بودند که سن حقيقي او را تاييد کنند. اين خبر باعث شد تا صدها نفر با شرکت ضبط کارهاي او تماس گرفته و راجع به سن او جويا شوند.

ايميل تله پاتيکي:

مجله‌ Red Herring در شماره آوريل ۱۹۹۹خود مطلبي درباره‌ي فن‌آوري انقلابي و جديدي داشت که به کاربران اجازه مي‌داد تا ايميل خود را به صورت تله پاتيکي بنويسند و ارسال کنند. به نوشته اين مجله، شرکت Tidal Wave Communications که به بوسيله فردي به نام Yuri Maldini نابغه علوم کامپيوتري در استوني اداره مي‌شد به اين تکنولوژي دست پيدا کرده بود. او ادعا کرده بود که به اين فن‌آوري از طريق سيستم ارتباطات کديابي که براي کمک به ارتش در جنگ خليج ساخته بود دست يافته است.
در پايان مقاله، گزارشگر از آقاي مالديني مي‌پرسد که فکر مي‌کند اين محصول چقدر فروش خواهد کرد و مالديني پس از دقايقي به بيرون از پنجره خيره مي‌نگرد و سپس مي‌گويد: «همين الان جوابم را برايتان فرستادم.» گزارشگر در پايان مقاله مي‌نويسد که وقتي به دفتر مجله برگشتيم جواب در انتظار ما بود.
اين مجله بعدا اعلام کرد که تعداد زيادي نامه از خوانندگانش مبني بر فريب خوردنشان به وسيله‌ي اين مطلب دريافت کرده است.

ماراتن ۲۶ روزه:

در سال ۱۹۸۱، Daily Mail داستاني درباره‌ي دونده ژاپني مسيرهاي طولاني با نام Kimo Nakajimi منتشر کرد که به ماراتن لندن راه يافته بود، اما او به خاطر اشتباهي در ترجمه قوانين مسابقات فکر کرده بود که به جاي ۲۶ مايل بايد ۲۶ روز بدود. Daily Mail خبر داده بود که Nakajimi اکنون در جايي خارج از جاده‌هاي انگليس هنوز در حال دويدن و مصمم به پايان مسابقه است. ظاهرا، افراد متعددي هم او را شناسايي کرده اما از متوقف کردن او ناتوان بوده‌اند. به نوشته Daily Mail اشتباه ترجمه توسط فردي به نام Timothy Bryant بوده که گفته بوداست: «من قوانين را برايش ترجمه کردم و فرستادم. اما من تنها دو سال است که زبان ژاپني مي‌خوانم و شايد اشتباه کرده باشم. به نظر مي‌آيد که او اين ماراتن را مانند يکي از مسابقه‌هاي طولاني خودشان فرض کرده باشد.»

ترجمه: منصوره مدرس