نوروز جشن شکوهمند ایران باستان، گویای پیشینه تابناک میهن ما و جلوه ای مهم از فرهنگ غنی قوم ایرانی ست. نوروز که قرن های دراز است بر همه جشن های جهان فخر می فروشد از آن روست که یک قرارداد مصنوعی اجتماعی و یا یک جشن تحمیلی سیاسی نیست، جشن جهان است و روز شادمانی زمین، اسمان و آفتاب و جوش شگفتیها و شور زدنها و سرشار از هیجان هراغاز.
خاطره خویشاوندی انسان با طبیعت است.عظمت و شکوه خیال انگیز این جشن ملی پرنده فکر ایرانی میهن پرست و علاقه مند به سنت های دیرین را در عالم بی انتهای انیشه به پرواز درآورده و به سوی گذشته هایش می کشاند.
ابوریحان بیرونی در (التفهیم) در پاسخ به این سوال که نوروز چیست می نویسد:
«نخستین روز است از فروردین ماه و زین جهت روز نو نام کردند زیرا که پیشانی سال نو است و آنچه از پس اوست از این پنج روز، همه جشن هاست و ششم فروردین ماه نوروز بزرگ دارند، زیرا که خسروان بدان پنج روز حقهای خشم و گروهان بگزاردندی و حاجتها روا کردندی، آنگاه بدین روز ششم خلوت کردندی، خاصگان را و اعتقاد پارسیان اندر نوروز نخستین آنست که اول روزی ست از زمانه و بدو فلک آغازید گشتن.»
در نوروز نامه منسوب به خیام آمده است که:
«سیی نهادن نوروز آن بوده است که چون دانستند آفتاب را دو دور بوده، یکی آن که سیصد و شصت و پنج روز و ربعی از شبانه روز به اول دقیقه حمل باز آید، به همان وقت که هر روز رفته بود بدین دقیقه نتواند آمدن، چه هرسال از مدت همی کم شود.چون جمشید این دو را در یافت نوروز نام نهاد و جشن آیین آورد.پس از آن پادشاهان و دیگر مردمان بدو اقتدا کردند.»
ابو ریحان در آثار الباقیه می نویسد:
«برخی از علمای ایرانی می گویند سبب اینکه این روز را نوروز می نامند این است که در ایام تهمورث صائبه آشکار شدند و چون جمشید به پادشاهی رسید دین خود را تجدید کرد و این کار خیلی بزرگی به نظر آمد و آن روز را که روز تازه ای بود، جمشید عید گرفت.»
بلعمی در ترجمه تاریخ طبری ،تالیف ابو جعفر محمد بن جریر بن یزید طبری درباره پیدایش نوروز گفته اند:
«در زمان قدیم مثلا در دوره ساسانی یا اشکانی کسر سال را ۶ ساعت تمام حساب می کردند. بنا براین در هر ۴ سال متوالی جمع این کسر های سالانه به یک روز می رسید.
برای اینکه آغاز سال از آن موقع طبیعی یعنی اول تابستان که منسوب به زرتشت بود تجاوز نکند، به جای آنکه هر چهار سال یک روز به سال چهارم مثل این ایام بیفزایند و آن را کبیسه کنند هر ۱۲۰ سال می افزودند از حمع این ربعها یک ماه درست می کردند و به سال می افزودند و آن ماه را ماه کبیسه می گفتند. بنابراین در هر ۱۲۰ سال محل نوروز از اول تابستان تا اول برج جوزا تغییر مکان پیدا می کرد و در سال صد و بیستم دوباره برمی گشت به جای خودش.
بعد از سلطنت یزدگرد و انقراض دولت ساسانی دیگر کسی این حساب کبیسه را نگاه نداشت. در نتیجه نوروز هر ۱۲۰ سال یک ماه جلو افتاد. تا اوایل سلطنت محمود غزنوی، اول فروردین با اول برج حمل منطبق شد و نوروز از جای قدیم خود که اول تابستان باشد به اول حمل که آغاز فصل بهار است منتقل شد.»
معنا و فلسفه هفت سین:
سبزه: تولد دوباره
سمنو: ثروت
سنجد: عشق
سیر: دارو
سیب: زیبایی و سلامت
سماق: رنگ طلوع آفتاب
سرکه: سن و صبر
سنبل: آمدن بهار
سکه: ثروت
آرزوی سالی نیکو و شاد برای همه شما.
سال نو مبارک!
مطالب برگرفته از ۱ و ۲
