قصد ما تهیه‌ی گزارشی انتقادی در خصوص فعالیت موسسات آموزش تفكر خلاق و ان.ال.پی بود ، اما تجربه و مطالعات قبلی دكتر رضایی ، مسیر گزارش را به سمت بحثی دوستانه درباره‌ی « توسعه و آموزش » تغییر داد ! با این امید كه در فرصتی مناسب تر به بحث اول ( موسسات آموزش تفكر خلاق و ان.ال.پی ) بپردازیم .
دکتر رضایی خود را اینگونه معرفی می‌کند : « « همیشه این نکته برای من سوال بود که در جهان هستی ، تدبیر وجود دارد ، تبعیض وجود دارد و یا تفاوت . این مورد را سوژه ی مطالعاتی خودم قرار دادم و سعی کردم از طریق تحصیلات آکادمیک به نتیجه برسم اما اطلاعات مورد نیاز من در ایران در دسترس نبود . تحقیقات من به مطالعه ی توسعه گرایش داشت در حالی که در ایران توسعه مطالعه نمی شد بلکه پیشرفت مطالعه می شد . به دلایل خاص خودم از جریان آکادمیک جدا شدم و به یک جریان مطالعاتی – پژوهشی وارد شدم . بعد از گذراندن یک دوره مهارت های مطالعه در سال شصت و نه ، به این نتیجه رسیدم که در جهان تفاوت و تدبیر وجود دارد ولی تبعیض اجتماعی همراه با رشد فکری مردم ، خود به خود برطرف می شود . » »
مصاحبه‌‌ی هفت سنگ پیرامون « ارتباط متقابل آموزش و پرورش و توسعه » را تقدیم می كنیم :

چگونگی شکل گیری بنیاد فرهنگ و زندگی

در سال هفتاد و شش ، بنیاد فرهنگ و زندگی با رسالت آموزش مهارت های تفکر کاربردی ، رسما فعالیتش را آغاز کرد .
ما به مردم آموزش میدادیم که چگونه اعتماد به نفسشان را بالا ببرند ، محیط را بشناسند ، روابط موثر برقرار کنند ، رشد اقتصادی – فکری ایجاد کنند و ...
شروع کار بسیار سخت بود .
- مشکلاتی که آموزش و پرورش برای ورود به مدارس ایجاد می کرد .
- مشکلاتی که دانشگاه ها برای پذیرش این موضوع داشتند.
- مشکلاتی که مردم برای شناخت موضوع داشتند.
- ....
همه ی این ها هزینه ی رشد کار رو خیلی سنگین می کرد اما به علت اینکه این کار فعالیت مورد علاقه ی من و گروهی بود که کم کم شکل گرفت ، کار راه افتاد و جایگاه خودش را پیدا کرد .

علل عدم پذیرش طرح های جدید در جامعه

در ایران معمولا به جای مطالعه ترجیح می دهند که به ناشناخته ها با دید منفی نگاه کنند چون دفع کردن ، زحمت و هزینه ندارد . این تئوری در ساختار نظام ما وجود دارد .
ما در کل کشور آموزش هایی داریم که فاقد مجوز هستند ولی کارایی دارند اما ساختار هایی که متولی دادن جواز هستند ، آنقدر دیر عمل می کنند که خود به خود این ساختار ها به صورت غیر قانونی در می آیند و ما فکر می کنیم واقعا غیر قانونی هستند ! در حالی که در دنیای توسعه یافته ، مجوز مطرح نیست . کار انجام می شود ، یک سری بازتاب های پژوهشی دریافت می شود و این بازتاب ها ، مجوز خواهد بود .
ما یک سری قانون ثابت وضع می کنیم و بعد در حل ساده ترین مسائلمان می مونیم ! در صورتی که اگه اون قانون برداشته شود ، مشکل خود به خود از بین می رود .
ما انسان های ارزشمند زیادی داریم اما به دلیل وجود همین قوانین از وجودشان بهره نمی بریم .

یکی از نهاد هایی که در شروع کار برای ما مشکل ایجاد کرد ، آموزش و پرورش بود . آموزش و پرورش یک لایه هایی را نمی شناخت و با پدیده ها به صورت قضاوتی برخورد می کرد .
ساختار های ما آنقدر اسیر کار های اجرایی هستند که عموما فرصتی برای مطالعه ندارند ! آموزش و پرورش حتی یکبار طرح ها را مطالعه نکرد و فقط بر این اساس که اسم چند دانشمند غربی در یک پروژه وجود داشت ، تصور می کردند که حتما مسئله ایجاد می شود !

آموزش و پرورش ایران و ریشه یابی مشکلات جامعه

امروزه نقش آموزش و پرورش در دنیا در حال تغییر است .
ما به جایی رسیده ایم که به جای نقد آموزش و پرورش ، به این سازمان طرح می دهیم .
در حال حاضر روی طرحی به نام توسعه در آموزش و پرورش کار می کنیم . بعد از فعالیت های موفق ما ، امروز آموزش و پرورش ، ما را معتمد خودش می داند و طرح های ما را می پذیرد .

در مقطع ابتدایی ، دانش آموز باید محیط پیرامونش را بشناسد و دردوره ی راهنمایی استعداد خودش را پیدا کند .
تنوع رشته ها در دبیرستان ها باید زیاد بشود .
- رشته ی بازاریابی
- رشته ی طباخی
- ...
یك دانش آموز ، وقتی دیپلم می گیرد ، باید در کاری تخصص داشته باشد تا اگر نخواست ادامه ی تحصیل بدهد ، تکلیفش روشن باشد .
درس هایی که در آموزش و پرورش مطرح می شوند ، فاقد جذابیت هستند چون به رفتار های اجتماعی متصل نیستند .
کارخانه ی آموزش و پرورش ما 100% مواد اولیه تولید می کند و به دستگاه کنکور می دهد. دستگاه کنکور فقط 20 % این مواد را مصرف می کند !
ساختار کشور برای 80% محصولش هیچ برنامه ای ندارد !
آموزش و پرورش ما باید از هنرستانی ها چهره بسازد . مردم در دانشگاه دنبال دانش نمی گردند ، دنبال منزلت اجتماعی هستند . پس باید با یک موج آفرینی ، شرایط کسب این منزلت اجتماعی را با کمک رسانه ها تغییر داد .
ما باید فهم اجتماعی داشته باشیم و این چیزیست که آموزش و پرورش ما به آن نرسیده است . منابع انسانی ما کارآمد نیستند . این مسئله توسعه را کند می کند و هزینه ها را بالا می برد.

ژان ژاک روسو می گوید : کودک را نباید از ابتدا با ذهنیت آزار داد . تنها باید با عمل آشنا کرد تا خود جهان خود را با درک شخصی اش ابتدا طراحی نماید و سپس به او دانش آموخت زیرا اگر از ابتدا به او دانش آموخت ، دیگر خود را نخواهد آموخت .
ما باید در دبستان به بچه ها چهار عنصر نظم ، ارتباط ، استقلال و سلامتی را آموزش دهیم . این بچه دیگر وابسته نیست و وقتی تنهاست گرسنه نمی ماند ، کار هایش را خودش انجام می دهد . در این حالت ما می توانیم بگوییم که یک عنصر مستقل تربیت کرده ایم .
ما باید به یک روستایی زمین را یاد بدیم . ما علوم شهری را آموزش می دیم و بعد می گوییم چرا روستایی مهاجرت کرد !
برای داشتن یک نظام آموزشی ماثر ، چهل درصد کتاب های ما باید ملی ، بیست درصد استانی ، بیست درصد منطقه ای و بیست درصد هم محلی باشند .
اگر همزمان با طرح آموزش و پرورش ، پروسه های دیگر در کشور رشد نکنند ، نمی شود انتظار موفقیت داشت . جامعه وقتی بالنده می شود که تمام سازمان ها خودشان ، ساختار خودشا ن را اصلاح کنند و این از جایی شروع می شود که هر کس در حوزه ی خودش پاسخگو باشد .

ضعف سیستم آموزش عالی در تربیت نیروی کارآمد در جامعه

دانشجویان ما دروس تخصصی را فرا می گیرند . اما دانش عمومی و اعتماد به نفس ندارند .
خیلی از جوان ها فکر می کنند حتما باید در یك جا استخدام شوند ! اصلا به این فکر نمی کنند که شاید بتوانند برای خودشان شغل تولید کنند . بزرگترین عنصر توسعه ی منابع انسانی ، ایجاد خلاقیت در انسان هاست . آگر ما جهان را محدود می بینیم ، فقر در نگاه ماست نه در دنیای بیرون .
ما مدیریت توسعه را نمی شناسیم . رابطه ی دانشمان را با جامعه پیدا نکردیم. در نتیجه پزشک ما فکر می کند اگر بیمار نداشته باشد ، بیکار می شود ! در حالی که دانش پزشکی می تواند به سلامت ، طول عمر ، زیبایی و ... خدمات بدهد .
یکی از علت ها این است که دانشگاه های ما خود را در قبال دانشجو مسئول نمی دانند و این ضعف سیستم آموزشی ماست . برای دانشگاه های ما اهمیتی ندارد که دانشجو بعد از اتمام دوره ی تحصیل ، توانمند باشد یا نه !

توسعه‌ی فرهنگی

در تمام دنیا برای فرهنگ سازی زحمت کشیده شده است . در ایران هم گام هایی برداشته شده اما توسعه هیچ وقت شتابان نیست . توسعه همراه با آگاهی ست . ما نمی توانیم کسی را تغییر بدهیم ، باید آگاهی بدهیم تا تتغییر ، انتخاب خود اشخاص باشد . ما باید حرف بزنیم تا جامعه لایه لایه بیدار شود . در فرایند بهبود كیفیت زندگی ، هیچ کاری سریع انجام نمی شود . باید انتخاب ها را زیاد کرد .
ما مکانیزم توسعه را نمی شناسیم . درنتیجه یك رفتار کپی فاقد ارزش ایجاد می شود . ما ابزار را بر اساس نیاز بکار نمی گیریم بلکه بر اساس مد از ابزار استفاده می كنیم و سردرگم می شویم .
در هر جامعه ای ، ابتدا باید شکل توسعه را پیدا و بعد ابزار توسعه را تعریف کرد . ممکن است ابزار توسعه ی جامعه ی ما کامپیوتر یا موبایل نباشد . شاید وسیله ی دیگری خلق کردیم که آن ابزار توسعه ی جامعه ی ما بود .

در توسعه ی فرهنگی یک جامعه باید به دستاورد های قومی ، دینی ، اخلاقی ، هنری و فلسفی توجه داشت . توسعه هر یك از این شاخص ها منجر به توسعه ی فرهنگی خواهد شد .
فردی که برنامه ریز خوبی باشد ، کار آمد و کار آفرین باشد ، می تواند در وضعیت فرهنگی ، فعالیت اقتصادی مفید انجام دهد و بر ساختار سیاسی اثر بگذارد .

توسعه و تغییر ساختار جامعه

توسعه در خیلی از مراحل وابسته به دولت است . دولت قادر به پرداخت هزینه های اضافی نیست و مجبور است طرح های جدید را بررسی و استفاده کند . ممکن است در حال حاضر این کار صورت نگیرد اما اقتصاد ، دولت را مجبور می کند . اقتصاد قوانینی دارد که اگر ما به آن ها بی محلی كنیم ، خود به خود بر جامعه ی ما حاکم می شوند !
از سوی دیگر با استفاده از اینترنت ، اطلاعات ما بیشتر شده و خواسته های ما رشد کرده اند ، در نتیجه ساختار جامعه ی ما تغییر می کند .
از طرف دیگر ، اگر توسعه ی ما کند باشد ، برای جامعه ی جهانی هزینه ایجاد می کنیم در نتیجه جامعه ی جهانی اجازه نمی دهد که توسعه ی ما در مرحله ی جنینی متوقف شود .
در کنار اقتصاد جهانی نمی توان به یک بستر ضعیف فردی فکر کرد .
اگر ضریب امنیت کشور بالا برود ، ما سریعا رشد خواهیم کرد . ما منابع گسترده ای داریم . این به معنای رشد خود به خودی نیست اما در هر جا که خوب فکر كنیم و مدیریت صحیح داشته باشیم ، برای ما امکان توسعه وجود دارد .

ما عموما به بسته ترین در ممکن فکر می کنیم . تصور می كنیم اگر یك در باز شود تمام مشکلات جامعه حل می شود و این باعث می شود که درهای باز دیگر را نبینیم . تمام روزنه ها بسته نیست . ما هر جا ناتوان باشیم، در ها را بسته می بینینم .
جوان های ما باید یاد بگیرند که به در های بسته فکر نکنند . یک انسان ، برای تامین 200 هزار تومان که به مجلس و ... نیاز ندارد ! ما مسائل کوچک خودمان را به مسائل بزرگ جامعه وصل می كنیم .
وقتی من ضعیف هستم و توانایی ندارم ، جامعه را مقصر می دانم و خودم را روی محیط فرافکنی می کنم در حالی که این اصلا صحیح نیست .
در تمام اسطوره های ما دوشیزه منتظر است تا قهرمان او را از دست اژدها نجات دهد .
اما هر کس باید خودش از حقوقش دفاع کند . دوشیزه باید خودش با اژدها مبارزه کند و بعد با قهرمان ازدواج کند .
ما برای توسعه نباید به فراگیر اندیشی فکر كنیم .
باید به بزرگتر ها یاد بدهیم که به حرف کوچکتر ها گوش دهند . باید یك خانواده ی پویا داشته باشیم . یك محله ی پویا داشته باشیم .
در جامعه ای که دانش توزیع نشود ، نمی توان انتظار پیشرفت داشت .