قرار بود این شماره در این صفحه، گزارش ویژه ای داشته باشیم از جشنواره بیست و یکم. اما روز قبل از بسته شدن هفت سنگ یاسر خان امیری، دبیر سرویس سینماییمان، بجای گزارش ویژه یک مشت "نفس عمیق" تحویلمان داد!
طفلک ظاهرا بدجوری "نفس عمیق زده" شده که از میان آنهمه فیلمی که دیده فقط این یکی را یادش مانده است، نفس عمیق زدگی یاسر فقط به اینجا ختم نمیشود، بنده خدا یک شبه اسم وبلاگش را هم به "نفس عمیق" تغییر داده!
البته انصافا حق هم دارد؛ همه آنهایی که امسال این فیلم را دیده اند یک جورهایی نفسشان بند آمده از این همه اکسیژن! آنهایی هم که ندیدند فقط امیدواریم که از دستشان نرفته باشد.
پس با هم یک "نفس عمیق" می کشیم و میریم که داشته باشیم:
نفس عمیق
نفس عمیق:
فیلمنامه وتدوین وكارگردانی:پرویز شهبازی
فیلمبرداری: علی لقمانی
موسیقی متن: مهرداد پالیزبان
صدا: بهمن ارادلان
بازیگران: منصورشهبازی، مریم پالیزبان، سعیدامینی
تهیه كننده: امیرسماواتی
رنگی، ۸۳ دقیقه
كامران جوان دانشجوی غمگینی است.منصور دوست وهمدم او .آن دو همه لحظه های شبانه روز را با یكدیگر سپری می كنند. منصور درمقایسه با كامران ساده دل تر است. درمیان پرسه های بی هدف آنان، آیدا سرراه شان قرار می گیرد. آیدا هم دانشجو است و ساكن خوابگاه دانشجویی. او بانشاط وسرزنده است و به نظر می رسد كه نقش روحیه بخشی در زندگی منصور بازی می كند و می تواند تحولی در زندگی او ایجاد كند. اما كامران
...
پرویز شهبازی
متولد ۱۳۴۱ درخرم آباد. لیسانس كارگردانی از دانشكده صداوسیما، در سال ۱۳۶۸ پس از پایان تحصیلات تعدادی فیلم كوتاه ساخت.فعالیت حرفه ای را بادستیاری درفیلم بادكنك سفید (جعفرپناهی،۱۳۷۴) آغازكرد. نخستین ساخته اش بانام مسافرجنوب درجشنواره های متعدد بین المللی حضور یافت وجوایز معتبری نیز به دست آورد.
فیلم های بلند (به عنوان كارگردان):
۱۳۷۵:مسافرجنوب (+نویسنده فیلمنامه / دیپلم افتخار بهترین بازیگر مردفیلم اول، قمرنصیری جوزانی وسیمرغ بلورین بهترین فیلم اول از پانزدهمین جشنواره فیلم فجر/جایزه طلایی بهترین فیلم بخش رقابتی سینمای جوان وجایزه دویست هزار دلاری از دهمین جشنواره فیلم توكیو،ژاپن ۱۹۹۷/ تقدیرنامه هیات داوران از پانزدهمین جشنواره تورین ،ایتالیا۱۹۹۷/
دیپلم افتخار بهترین بهترین فیلم، و جایزه پروانه طلایی بهترین فیلمنامه دربخش مسابقه سینمای ایران از دوازدهمین جشنواره فیلم های كودكان ونوجوانان ایران،كرمان ۱۳۷۵/برنده جایزه اول دربخش سینمای جوان وفیلم اول از جشنواره آنونی،فرانسه۱۹۹۹
۱۳۷۸:نجوا (+نویسنده فیلمنامه)
باسایر عنوان ها:
۱۳۷۴:بادكنك سفید(دستیار كارگردان،نویسندگی مشترك طرح اولیه)
۱۳۷۵:دیپلمات(همكاری درنوشتن طرح فیلمنامه)
۱۳۷۸:یك روز بیشتر(تدوینگر)
(هرصبح
قبل از اینكه خورشید بیرون بیاید
وبانورش داد بزند، من قوی هستم،
ازجایم بلند می شوم
اشك های دیشبم را پاك می كنم
تمام كسانی را كه دوست دارم،بیدار میكنم
برای صرف صبحانه به آشپزخانه می برم
درراروی شان قفل می كنم
و همه ی آن ها می فهمند كه گول خورده اند
آن جا حمام است، آن هم حمام آب سرد
همه چیز را آتش می زنم
سرم را می تراشم
داد میزنم: من قوی هستم
خورشید می ترشد
و دیگر بیرون نمی آید
- این شعر بود؟
- مهم نیست.
- ازكی بود،
- مهم نیست استاد)
پرویز شهبازی
كاتالوگ رسمی جشنواره ببستویكم
پوست گردو
ظاهرا غرض از این نوشته باید این باشد كه من اگر چیزی به نظرم می آید بگویم تامثلا خواننده بداند باچه جورفیلمی قرار است روبرو بشود وكارگردان برایش چه خوابی دیده است. این البته كارمشكلی است و اغلب سعی می كنیم به جای آن، خاطره بنویسیم و یا اطلاعات بی اهمیت و پیش پا افتاده درمورد زندگی شخصی مان بدهیم ویا شعربسراییم (چون كه برای كاتالوگ شعری از میرم پالیزبان داده ام) و یا نمیدانم چه
چون می ترسیم برای فیلم پوست گردویی درست كنیم كه بعد نتوانیم آن را با زبان افلاطون هم بشكنیم. درحالی كه فیلم خودش زبان دارد وحرفش را می زند و گاهی هم استریو. و از این كه كسی، حتی كارگردان، به جایش حرف بزند، جدا می رنجد. به همین دلیل نه چندان متقن،به این اكتفا میكنم كه عرض كنم فیلمبرداری نفس عمیق درزمستان سال گذشته، دقیقا ۲۸ بهمن، تمام شد وشهریور امسال آماده نمایش بود. این البته ربط چندانی به مقدمه بالا نداشت، ما دوست دارم خواننده به تاریخی كه ازتولید فیلم دادم توجه كند.
پرویز شهبازی
یكی از پدیده های امسال
هرچه دوفیلم قبلی پرویزشهبازی در جلب توجه منتقدان چندان موفق نبودند، نفس عمیق دریكی دو نمایش خصوصی اش، تماشاگران خودرا هیجان زده كرده است.ودرست به همین دلیل است كه فیلمساز و منتقد سرشناسی مثل ایرج كریمی، برخلاف روال مرسوم، درست ۱۲روز مانده به جشنواره دریادداشتی فیلم را ستایش می كند. نفس عمیق درباره زندگی جوانان امروز است، در تهران با دغدغه ها وخواسته های امروزی شان. چندماه پیش خبرتوقیف فیلم به دلیل سو، تفاهمی كه درباره فیلم به وجود آمده بود شنید ه شد. شهبازی فیلم رابه چند نفر نشان داد، از فیلمش دفاع كرد و تلاش كرد كه سوء تفاهم ها را برطرف كند و عاقبت فیلم با حذف حدود دودقیقه نه تنها مشكلش حل شد،بلكه دربخش مسابقه هم پذیرفته شد. فیلمی تلخ كه به گفته تماشاگران محدودش بهترین فیلمی ست كه درسال های گذشته درباره جوانان ساخته شده است. گرچه شهبازی خودش چندان تمایلی به ایجاد چنین پیش زمینه هایی درباره فیلمش وبرای تماشاگرانش ندارد (و حق هم دارد)، اما نفس عمیق قطعا یكی از پدیده های جشنواره خواهد بود.
یادداشت ویژه نامه مجله فیلم شماره ۲۹۶
و من از فرو رفتن تن زدم
نفس عمیق متعلق به سینمای واقع گرای ایران است، سینمایی كه كیارستمی را پدرآن می دانند. اما گمان می كنم منتسب كردن نفس عمیق به سینمای كیارستمی زده ظلم مضاعفی است به كارگردان این اثر درخشان. چراكه اصلا نمی توانم بین این فیلم وسینمای كیارستمی ارتباطی بیایم. امتیاز واقع گرایی نفس عمیق درراستین بودن نگاه كارگردان است؛ كارگردان جوان ومستعدی كه با مسافرجنوب، نجوا و نفس عمیق ثابت كرده یك سروگردن از همكاران خود كه در این مسیر حركت كرده می كنند، بالاتر است ونه تنها به تقلید نمی اندیشد، بلكه سینمایی شخصی تر را پی گرفته است. واقعا چطور می شود تقطیع ، میزانسن و حركات دوربین درنفس عمیق رانادیده گرفت و یكسره رای به ( ازروی دست كیارستمی) داد؟ واقع گرایی نفس عمیق چیزی درحد تظاهر نیست، بلكه به درست ترین شكل ممكن، درتار و پود اثر تنیده شده و هرچند كه روایتی به ظاهرخطی دارد، اما با گذاشتن نماهایی كه غرق شدن آدم ها را ترسیم می كنند، می كوشد مسیرخطی روایت را بشكند.
فیلم با بیرون كشیدن آدم ها از آب شروع می شود. بعد در ادامه ی مسیر روایت، ما چندین بار شاهد اتفاق قبل از نجات آدمها غوطه وری در آب هستیم. با چنین تركیبی در مونتاژ نماها به ظاهرباید فیلم را یك فلاش بك طولانی تصوركنیم. اما با پایانی كه برای فیلم انتخاب شده، می شود فكر كرد كه فیلم یك فلاش فوروارد طولانی است؛ فلاش فورواردی برای منصور وآیدا. آنها درخم جاده گم می شوند، اما ما می توانیم گمان كنیم همه ی حوادثی كه در فیلم دیده ایم،درآینده برای آنها اتفاق می افتد،چراكه ان ها را از سرنوشت محتوم شان گریزی نیست؛ چرا كه به نظر می رسد برای چنین ارتباطی ناموزون وناهماهنگ، هیچ خاتمه ی دیگرگونه ای نیست. اما فیلم همه ی جذابیتش را از ارتباطات ناهمگونش می گیرد. ارتباط ناهمگون منصور با كامران وارتباط منصوربا آیدا. اما این ارتباطات ناهمگون كاملا هم سنخ با واقع گرایی فیلم است و از سرهمین ناهمگونی است كه نفس عمیق را می توان با زندگی آدم ها در شهری چون تهران هماهنگ دید.
حمید گرشاسبی/ نشریه جشنواره ۹
یك كم هوا، لطفا
این یكی از بهترین فیلم های تاریخ سینمای ایران است.احساساتی شده ام؟دارم شلوغش می كنم؟ شاید
ولی نفس عمیق واقعا فیلم خوبی است. داستان دو رفیق كه درخیابان های كلان شهرتهران سرگردان شده اند و دارند پرسه می زنند. می روند، می آیند، یكی شان غذا می خورد، یكی شان نه، شیشه می شكنند، ماشین می دزدند، درهمان ماشین می خوابد، و فقط همین. ولی واقعا چه چیزی بیش تر از این می خواهید؟ بازیگرهای این دونقش، شما را باخودشان می برند و كاری می كنند كه موقع دیدن فیلم یاد همه ی رفقای عزیزی بیفتید كه در عمرتان با آنها آشنا شده اید.شهبازی انگار همه ی فیلم را دریك نفس عمیق واقعی ساخته وشما هم انگار آن را درطول یك نفس طولانی و ممتد می بینید. پرسه ی این دو جوان در این شهر، بی این كه هیچ عمل خارق العاده ای انجام دهند، نفستان را درسینه حبس می كند.
امیرقادری/نشریه جشنواره ۹
نفس همگانی، آن هم عمیق
یك منتقداز پرویز شهبازی تشكر كرد كه نفس سالن را بند آورده بود.منتقدی دیگر تعجب كرد كه چطور یك سالن به آن بزرگی سكوت كرد.یك منتقد دیگر ازسالن بیرون آمد ویك پاكت سیگاركشید.یكی هم گفت: (این پسر یك چیزی می شود!)
ازسینمای مطبوعات/نشریه جشنواره ۹
گفتگو با پرویزشهبازی:
(این گفتگو غیرحضوری واز طریق نامه صورت گرفته است به دلیل عدم رضایت شهبازی از ملاقات حضوری)
- نفس عمیق چگونه شكل گرفت؟
با یك ایده خام. بایك فكر سردستی. این مربوط به سال ۷۸ یا اوایل ۷۹ است. زمانی كه یا دوستم حمید مدرسی درباره ی یك فیلم جدید حرف می زدم. گفتم پسری را در نظر بگیر كه درخانه حتی سفره ی ناهار و شام را پاك می كند اما بیرون خانه آدم دیگری است و گاهی شرور هم به نظر می رسد. حمید سری تكان داد: سفره پاك می كند
اما این فقط صحنه ایی پنهان بود. این اصطلاحی است كه من به كار می برم برای صحنه هایی كه باید باشند، یعنی از وجود آن ها باخبریم، امادرفیلمنامه نهایی نمی آیند و هرگز فیلم برداری نمی شوند.این ها جزو مقدورات یك فیلم هستند. به هر حال بعد از یك سال من دست نویس اول را در اختیار داشتم وكم وبیش همین فیلم حی وحاضر بود.
- ازمراحل تولید فیلم بنویسید ؟
باتولیدات دیگر فرقی نداشت یا حداقل چیزی نبود كه این جا بخواهم بگویم. روند پیش و پس از آن هم یك شكلی طبیعی داشت.
- نام فیلم را از چه گرفتید؟
از نفس كشیدن.
- ظاهرا نفس عمیق بامشكلاتی هم مواجه شد؟
شهریورماه زمانی كه فیلم آماده ی نمایش بود، تهیه كننده برای دریافت پروانه ی نمایش اقدام كرد. چندی بعد خبر رسید كه پروانه نداده اند. یك رشته حرف ها زده شد كه البته غیرمستقیم به گوش من رسید. چون من ارتباطی با اداره ی نظارت نداشتم.فیلم بلاتكلیف ماند تا دم جشنواره كه با همراهی صمیمانه ی شورای مركزی كانون كارگردانان سینما وسعه ی صدر آقای صانعی مقدم قرار شد فیلم در جشنواره نمایش داده شود ولی ازما خواسته شد فعلا بخش هایی را از داخل فیلم دربیاوریم تا بعد از جشنواره ببینیم چه می شود.
- فیلم شما مخاطب خاص دارد یا عام؟
من این طوری نگاه نمی كنم. فكر هم نمی كنم هیچ سینماگری بنشیند وبگوید خب من حالا فیلم برای خواص می سازم یا برای عوام. فیلم كه از آب و گل درآمد خودش تماشاگرش را پیدا می كند. بین آنها هم همه جور آدمی هست.
- تصورمی كنید واكنش ها نسبت به فیلم شما چگونه باشد؟
جواب روشنی ندارم.
- عوامل فیلم برچه اساسی انتخاب شدند؟
رفاقت،سابقه واحساس مسئولیت.
- جایگاه نفس عمیق دركارنامه ی فیلم سازی شما كجاست؟
منظوراز جایگاه نمی دانم چیست. نفس عمیق سومین فیلم بلند من است و ادامهی طبیعی دو فیلم قبلی من.
- ممكن است نفس عمیق ازجشنواره سیمرغ بگیرد؟
لازمه ی جواب دادن به این سوال این است كه من تمام فیلم ...
